Ruszyły zapisy na bezpłatne badania stóp dla diabetyków. Organizatorzy zastrzegają: akcja nie zastąpi systemu
Katarzyna Kwaczyńska/Kancelaria Sejmu
Od 13 do 20 listopada w ramach ogólnopolskiej akcji zorganizowanej przez Polskie Towarzystwo Leczenia Ran (PTLR) osoby z cukrzycą mogą skorzystać z bezpłatnego badania stóp. – Wystarczy ok. 10 minut, aby ocenić ryzyko rozwoju cukrzycowej choroby stóp i dowiedzieć się, jak zapobiegać jej poważnym powikłaniom – wskazują eksperci. Podkreślają, że akcja jest odpowiedzią na ogromną, niezaspokojoną potrzebę pacjentów. Nie zastąpi jednak działań systemowych.
Akcja bezpłatnych badań odbywa się przy okazji Światowego Tygodnia Świadomości Stopy Cukrzycowej obchodzonego w tym roku od 13 do 20 listopada. Jest to międzynarodowa inicjatywa zapoczątkowana przez D-Foot International. Polskie Towarzystwo Leczenia Ran (PTLR) włącza się w nią już po raz piąty, organizując bezpłatne badania profilaktyczne i działania edukacyjne skierowane do osób chorujących na cukrzycę. Celem jest wczesne wykrywanie czynników ryzyka, zanim dojdzie do rozwoju rany, zakażenia i powikłań mogących prowadzić do amputacji.
10 minut, które mogą zapobiec poważnym powikłaniom
Badania realizowane w ramach akcji są bezpłatne i trwają około 10 minut. Obejmują ocenę czucia w obrębie stóp za pomocą monofilamentu, sprawdzenie tętna na tętnicach stopy oraz identyfikację czynników ryzyka rozwoju cukrzycowej choroby stóp. Na podstawie wyników pacjent zostaje zakwalifikowany do odpowiedniej grupy ryzyka i otrzymuje zalecenia dotyczące profilaktyki oraz codziennej pielęgnacji stóp.
Badanie jest nieinwazyjne i nie wymaga specjalnego przygotowania. Może dostarczyć ważnych informacji o stanie zdrowia, szczególnie osobom, które dotychczas nie kontrolowały regularnie swoich stóp. Na badanie mogą zgłosić się pacjenci z rozpoznaną cukrzycą, będący w trakcie jej leczenia. Akcja nie jest skierowana do pacjentów, którzy są obecnie w trakcie leczenia ran w przebiegu cukrzycowej choroby stóp.
Zapisy na bezpłatne badania prowadzone są od 2 do 20 listopada 2026 r. bezpośrednio w placówkach uczestniczących w akcji. Rejestracja odbywa się telefonicznie, internetowo lub w sposób określony przez daną placówkę. Liczba miejsc jest ograniczona. Lista placówek dostępna jest na stronie internetowej Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran (PTLR), w zakładce „Tydzień Świadomości Stopy Cukrzycowej”.
Akcja nie zastąpi działań systemowych
Akcja to oddolna inicjatywa Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran. Placówki, które w niej uczestniczą, robią to w ramach wolontariatu.
W ubiegłorocznej edycji przebadano 799 pacjentów z cukrzycą. Badania przeprowadzono w 73 placówkach medycznych oraz 10 wojewódzkich oddziałach Narodowego Funduszu Zdrowia. Tegoroczna inicjatywa jest kontynuacją tych działań i ma zachęcić kolejne osoby do regularnej kontroli stóp.
Przedstawiciele Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran opowiedzieli o akcji podczas konferencji, która odbyła się 4 listopada w Biurze Rzecznika Praw Pacjenta. W wydarzeniu uczestniczyła wicemarszałek Sejmu Monika Wielichowska oraz rzecznik praw pacjenta Bartłomiej Chmielowiec.
– Chcemy zmienić sposób myślenia o cukrzycowej chorobie stóp. Nie możemy koncentrować się wyłącznie na leczeniu ran i zaawansowanych powikłań. Musimy docierać do pacjentów znacznie wcześniej, kiedy proste badanie i odpowiednia edukacja mogą pomóc zapobiec dramatycznym konsekwencjom. Tydzień Świadomości Stopy Cukrzycowej pokazuje, że profilaktyka może być dostępna, szybka i skuteczna. Jednocześnie zwracamy uwagę na konieczność stworzenia systemu, w którym pacjent z rozpoznanym zagrożeniem będzie wiedział, gdzie otrzyma dalszą specjalistyczną pomoc – stwierdził dr n. med. Przemysław Lipiński, prezes Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran.
Przedstawiciele PTLR wskazali, że placówki uczestniczące w akcji bezpłatnych badań (zarówno prywatne, jak i publiczne) robią to bez jakiegokolwiek wynagrodzenia, posiłkując się pracą wolontariacką lekarzy, pielęgniarek i podologów skupionych wokół PTLR. – Akcja niczego nie zastępuje, ma być sygnałem do tego, że ten problem powinien być rozwiązywany systemowo – podkreślono.
Eksperci przypomnieli, że liczbę diabetyków zmagających się z raną stopy cukrzycowej szacuje się na ok. 250 tys. Śmiertelność wśród chorych na cukrzycową chorobę stóp jest równa przeciętnej śmiertelności wśród chorych na raka i wynosi 30 proc. w okresie 5-letnim. Polska ma też jeden z najwyższych w Europie wskaźników amputacji kończyny dolnej spowodowanej stopą cukrzycową.
Przeczytaj także: „ADA i EASD aktualizują zalecenia w sprawie postępowania z cukrzycą typu 2 u dorosłych”.
