Więcej, taniej i lepiej

Unia Europejska w maju 2026 r. przyjęła Akt o lekach krytycznych, a w grudniu 2025 r. pakiet farmaceutyczny.

Wiceminister Kacperczyk (25 maja podczas konferencji „Bezpieczeństwo Lekowe Polski i Europy”) podkreśliła, że ich skutkiem będzie zwiększenie bezpieczeństwa lekowego Polski i Europy, stabilność dostaw leków i rozwój nowoczesnego przemysłu farmaceutycznego.

Pierwsze zmiany w Polsce, wynikające z implementacji prawa unijnego, mają być widoczne jeszcze w tym roku.

Największa rewolucja w prawie farmaceutycznym od 20 lat

Wiceminister zaznaczyła, że Polska była inicjatorem tych reform.

– Rozpoczęliśmy prace w czasie polskiej prezydencji w zeszłym roku i udało nam się do dzisiaj przyjąć dwa bardzo ważne pakiety reform – przypomniała, zauważając, że to największa reforma prawa farmaceutycznego w Unii Europejskiej do 20 lat.

Skutkiem tych reform ma być między innymi to, że więcej leków będzie produkowanych w Polsce i w Europie.

– Coraz więcej słyszy się, że produkcja leków wyprowadzana jest poza Europę do krajów azjatyckich, więc te regulacje, które zostały przyjęte na forum Unii Europejskiej, pozwalają na wprowadzanie zachęt po to, żeby jak najwięcej leków było produkowanych w Polsce, żebyśmy mogli się czuć bezpieczni, żeby były zachowane dostępność dla pacjentów i oczywiście odpowiednia cena – podkreśliła. 

Tańsze leki i szybszy dostęp do nowoczesnych terapii

Efektem nowych regulacji ma być też lepszy dostęp do tańszych leków dla pacjentów.

– Pacjenci będą dostawali dużo tańsze leki szybciej niż do tej pory. Szybciej też na polski rynek będą wchodzić tańsze odpowiedniki, które są produkowane w Polsce – poinformowała wiceminister.

Katarzyna Kacperczyk zaznaczyła, że produkcja leków w Polsce wpływa na bezpieczeństwo lekowe w sytuacjach kryzysowych.

– Wielokrotnie mówimy, że w obliczu zagrożeń – wojną, konfliktami czy pandemiami – boimy się, że ta produkcja leków jest poza Europą i że nie będziemy mieli dostępu do tych leków. Wspierając polskie leki, tak naprawdę wzmacniamy też bezpieczeństwo lekowe i zdrowotne Polek i Polaków – stwierdziła wiceminister, wskazując, że w zakresie bezpieczeństwa lekowego wprowadzono także mechanizmy solidarnościowe.

Jak zapowiedziała, pacjenci mają mieć też lepszy dostęp do nowych terapii.

– Te regulacje pozwolą zadbać o to, że szybciej będą wchodzić innowacje. Pozwolą wpływać na wypracowywanie nowych, innowacyjnych terapii, na te najcięższe, najtrudniejsze choroby, również choroby rzadkie – oceniła.

Koniec ery taniego importu?

Wiceminister zaznaczyła, że reforma wprowadza także rozwiązania wspierające firmy, które będą produkowały leki w Europie, zachęcające do produkcji na Starym Kontynencie.

Wprowadzono też mechanizm wspólnych zamówień.

– Żebyśmy mogli z innymi państwami pozyskiwać te leki, również leki tańsze. Regulacje unijne wprowadzają nowy mechanizm, gdzie nie będzie decydowała tylko cena, jak do tej pory, ale również podmioty zamawiające leki będą wprowadzać kryteria produkcji na obszarze Unii Europejskiej. To jest bardzo duży przełom, bardzo duża nowość, bo do tej pory ten element bezpieczeństwa lekowego, czyli produkcji w Polsce, produkcji w Europie, nie był w wystarczający sposób uwzględniany – wyjaśniła Kacperczyk.

Kiedy odczujemy zmiany? Polska wdraża unijne przepisy

Wiceszefowa resortu zaznaczyła, że teraz Polska implementuje te regulacje i pierwsze efekty zmian legislacyjnych mają być widoczne jeszcze w tym roku.

– Procedujemy nowelizację prawa o refundacji i tam już odzwierciedlamy wiele tych przepisów, które udało nam się wypracować w regulacjach unijnych, tak żeby już od najbliższej nowelizacji, która będzie wprowadzana, te przepisy unijne były odzwierciedlone – zwróciła uwagę Katarzyna Kacperczyk.

Wiceminister poinformowała, że projekt nowelizacji ustawy o refundacji leków, do którego zostały wpisane przepisy wynikające z regulacji europejskich, ma zostać przekazany Stałemu Komitetowi Rady Ministrów. To projekt, który w maju 2025 roku został skierowany do konsultacji publicznych. 

Polityka lekowa jeszcze w tym roku?– Chcemy zbudować pomost od fragmentaryczności do kompleksowego ekosystemu lekowego, w którym łatwiej nam będzie przyciągać biznes. To jest cel „Polityki lekowej” i wszystkich regulacji, które wprowadzimy – podkreśla w rozmowie z „Menedżerem Zdrowia” wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk, wskazując, że chce, aby dokument zaczął obowiązywać w tym roku.

Przeczytaj także: „Bez leków nie wygramy wojny”.