Za niebycie z innymi tracisz życie
123RF
Osoby doświadczające samotności oraz utrzymujące niewiele relacji z otoczeniem krócej cieszą się życiem wolnym od poważnych schorzeń psychicznych i fizycznych. Największą różnicę odnotowano w zakresie zdrowia psychicznego – u osamotnionych mężczyzn czas przeżyty bez depresji i zaburzeń lękowych był krótszy o niemal sześć lat.
- Samotność to nie to samo co izolacja – pierwsze zjawisko to subiektywne poczucie braku bliskości, drugie zaś oznacza fizyczny brak kontaktów z ludźmi. Oba stanowią jednak poważny ciężar dla organizmu
- Mężczyźni tracą więcej – brak relacji społecznych odbiera im aż 5,8 roku życia bez chorób psychicznych, podczas gdy w przypadku kobiet różnica ta wynosi 3,7 roku.
- Zdrowa dieta i sport nie pomogą – o ile prozdrowotny styl życia łagodzi skutki samej izolacji, o tyle przy głębokim poczuciu osamotnienia okazuje się bezsilny
Badanie dotyczące samotności przeprowadzili naukowcy z Tulane University w Stanach Zjednoczonych, a jego rezultaty opisano w tekście „Associations of loneliness, social isolation and healthy lifestyle with life expectancy free of major physical disease and mental disorder”1 w czasopiśmie „Nature Communications”.
Autorzy publikacji zwrócili uwagę, że samotność i izolacja społeczna – choć pojęcia te bywają stosowane zamiennie – opisują odmienne zjawiska. Izolacja ma charakter obiektywny i oznacza po prostu znikomą liczbę kontaktów międzyludzkich bądź rzadkie spotkania. Samotność jest z kolei subiektywnym odczuciem, że posiadane relacje są niewystarczające lub niezadowalające. W praktyce można więc obracać się w szerokim gronie znajomych, a mimo to czuć się osamotnionym.
Siedem chorób
Na potrzeby analizy przyjrzano się danym 277,5 tys. osób w wieku od 40. do 69. roku życia. Zespół badawczy postanowił zweryfikować, czy i w jakim stopniu oba te czynniki wpływają na liczbę lat przeżytych bez siedmiu głównych schorzeń przewlekłych: cukrzycy, chorób układu krążenia, chorób płuc, demencji, nowotworów, depresji oraz zaburzeń lękowych. W momencie rozpoczęcia obserwacji żaden z uczestników nie cierpiał na żadną z wymienionych dolegliwości.
Poziom samotności i izolacji oceniano za pomocą kwestionariuszy. Za osamotnione uznawano osoby, które rzadziej niż raz w miesiącu miały możliwość zwierzenia się komuś bliskiemu. Z kolei izolację stwierdzano u uczestników spełniających co najmniej dwa z trzech kryteriów: zamieszkiwanie samemu, spotkania z rodziną lub przyjaciółmi rzadziej niż raz w miesiącu albo brak udziału w jakiejkolwiek aktywności towarzyskiej przynajmniej raz w tygodniu.
Mężczyźni są wrażliwsi
Analiza wykazała, że najsilniejszą korelację widać w obszarze zdrowia psychicznego. Kobiety, które jednocześnie czuły się samotne i pozostawały odizolowane, żyły średnio o 3,7 roku krócej bez epizodów depresyjnych czy stanów lękowych w porównaniu z grupą wolną od obu tych problemów. W przypadku mężczyzn różnica ta wyniosła aż 5,8 roku.
Zależność odnotowano również w odniesieniu do zdrowia fizycznego, choć była ona nieco słabsza. Samotne i odizolowane społecznie kobiety żyły średnio o 2,4 roku krócej bez analizowanych schorzeń narządowych, natomiast mężczyźni – o 1,7 roku.
– Nasze badanie jednoznacznie wskazuje, że izolacja społeczna i samotność mają istotny wpływ na oczekiwaną długość życia w zdrowiu, zarówno w wymiarze fizycznym, jak i psychicznym – podkreślił główny autor pracy prof. Lu Qi z Tulane University.
Styl życia to za mało
Badacze sprawdzili ponadto, czy prozdrowotne nawyki mogą niwelować negatywne skutki braku relacji. W przypadku samej izolacji społecznej odpowiedź okazała się twierdząca: zbilansowana dieta, regularna aktywność fizyczna, dbanie o prawidłowy sen oraz rezygnacja z palenia tytoniu częściowo ograniczały utratę lat przeżytych w zdrowiu.
Zależności tej nie zaobserwowano jednak przy subiektywnym poczuciu osamotnienia. Zdaniem naukowców dowodzi to, że oba te stany wynikają z innych mechanizmów i wymagają odmiennych strategii przeciwdziałania.
– Otrzymane wyniki nie były dla nas zaskoczeniem. Wcześniejsze doniesienia naukowe wyraźnie wskazywały na związek między brakiem więzi społecznych a ryzykiem przedwczesnej śmierci. My dostarczyliśmy kolejnych twardych dowodów na potwierdzenie tej hipotezy – podsumował prof. Lu Qi.
Przypis:
Przeczytaj także: „Synu, jak ty mnie starzejesz”, „Jak opiekować się seniorami?”, „Gimnastyka języka i starość znika” i „Jak szybko się starzejemy?”.
