Gabapentyna a rokowania po urazowym uszkodzeniu mózgu: wnioski z kongresu AAN 2026
Mimo wielu lat intensywnych badań współczesna medycyna poczyniła stosunkowo niewielki postęp w ograniczaniu długoterminowych skutków urazowych uszkodzeń mózgu (TBI).
Ochrona pacjentów przed pogorszeniem funkcji poznawczych, padaczką czy narastającą niepełnosprawnością wciąż pozostaje w dużej mierze sferą niespełnionych oczekiwań. Najnowsze analizy opisywane na łamach serwisu „Neuro Rehab Times”, a opublikowane podczas corocznego spotkania Amerykańskiej Akademii Neurologii (AAN 2026) sugerują, że gabapentyna podana w dniu urazu może modyfikować późniejszą kaskadę uszkodzeń neurologicznych.
Impulsem do pochylenia się nad tą substancją były wcześniejsze obserwacje dotyczące innych leków przeciwpadaczkowych, takich jak lewetiracetam. Wykazano wówczas, że zapobiega on jedynie wczesnym napadom drgawkowym po urazie, nie zapewniając trwałej ochrony przed późniejszymi powikłaniami. Ta obserwacja skłoniła badaczy do postawienia pytania, czy powszechnie stosowana i dobrze tolerowana przez pacjentów gabapentyna, nie posiada potencjału neuroprotekcyjnego.
Ocena dokumentacji medycznej blisko 50 tys.pacjentów potwierdziła, że lek ten może faktycznie wpływać na przebieg rekonwalescencji pourazowej. U osób z łagodnym TBI wdrożenie gabapentyny skorelowano z 22-procentowym obniżeniem ryzyka wystąpienia trwałych zaburzeń poznawczych w ciągu dwóch lat, natomiast w przypadkach skrajnie ciężkich urazów wczesne podanie preparatu wiązało się z imponującym, 46-procentowym spadkiem wskaźnika śmiertelności. Należy jednak pamiętać, że terapii tej towarzyszyły odległe w czasie działania niepożądane - częściej notowano rozwój zaburzeń snu, problemów sercowo-naczyniowych oraz schorzeń o podłożu psychiatrycznym.
Autorzy badania studzą przedwczesny entuzjazm, przypominając o ograniczeniach analizy retrospektywnej. Zaznaczają zarazem, że jeśli te statystyki potwierdzą się w badaniach z randomizacją, badania te mogą wytyczyć nowy szlak terapeutyczny w neurologii.
