Psychiatria dzieci i młodzieży wkrótce ma być lepiej wyceniana

Kryzys zdrowia psychicznego wśród najmłodszych Polaków z roku na rok jest coraz poważniejszy, a dotychczasowy system finansowania opieki nie był odpowiedni i nie nadążał za potrzebami. Nadchodzą jednak zmiany – Rada do spraw Taryfikacji przyjęła nowe, wyższe wyceny świadczeń dla oddziałów dziennych oraz hosteli.

Kondycja psychiczna dzieci i młodzieży w Polsce

Zdrowie psychiczne w sposób determinujący wpływa na jakość życia, przy czym konsekwencje jego kryzysów najdotkliwiej dotyczą dzieci i młodzieży.

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO – World Health Organization) jedna na siedem osób w wieku od 10 do 19 lat doświadcza problemów ze zdrowiem psychicznym, a depresja, lęk i zaburzenia zachowania należą do głównych przyczyn chorobowości i niepełnosprawności w tej grupie.

Dostępne analizy – w tym dane Narodowego Funduszu Zdrowia – mimo różnic metodologicznych jednoznacznie wskazują na narastanie tego zjawiska wśród najmłodszych oraz wzrost zapotrzebowania na wsparcie psychiatryczne i psychologiczne. Jednocześnie zwiększanie liczby podmiotów pomocowych nie przekłada się bezpośrednio na poprawę dostępności opieki. Wśród najważniejszych barier systemowych eksperci wymieniają między innymi ograniczoną dostępność oferty, niedobór specjalistów oraz niewystarczającą koordynację działań.

Decyzja szefostwa Ministerstwa Zdrowia – lepsze wsparcie

W związku z powyższym kierownictwo Ministerstwa Zdrowia zleciło Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji weryfikację stawek obejmujących osobodzień pobytu w oddziale dziennym drugiego poziomu referencyjnego oraz osobodzień w miejscu chronionego zakwaterowania dla młodzieży, realizowanych na podstawie rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień. Procedury te dotyczą pacjentów wymagających intensywniejszego wsparcia terapeutycznego, niż jest to możliwe w trybie ambulatoryjnym, ale niewymagających hospitalizacji całodobowej.

18 czerwca 2026 r. Rada do spraw Taryfikacji przyjęła stanowisko nr 5/2026 w sprawie taryf świadczeń gwarantowanych gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień.

Zmiany w finansowaniu psychiatrii – kiedy

Rada do spraw Taryfikacji wydała oficjalne stanowisko w tej sprawie zmiany w finansowaniu psychiatri, a projekt przeszedł przez etap konsultacji.

Co musi się wydarzyć, aby stawki zaczęły obowiązywać? Prezes AOTMiT musi opublikować taryfy w formie obwieszczenia, a następnie Ministerstwo Zdrowia i Narodowy Fundusz Zdrowia – zmienić odpowiednie zarządzenia i podpisać aneksy do umów z podmiotami leczniczymi.

Wszystko wskazuje na to, że nowe finansowanie zacznie obowiązywać w najbliższych miesiącach.

Co zmieni się, jeśli poprawki z raportu w sprawie ustalenia taryfy świadczeń – świadczenia gwarantowane z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień udzielane na oddziale dziennym w ramach drugiego poziomu referencyjnego dla dzieci i młodzieży oraz świadczenia dla osób z zaburzeniami psychicznymi udzielane w miejscu chronionego zakwaterowania (hostelu), zaczną obowiązywać?

Istota jest w tym propozycja wsparcia ośrodków zapewniających realizację obowiązku szkolnego we własnych strukturach. W tym celu zaproponowano wyodrębnienie dodatkowego produktu rozliczeniowego dla oddziałów dziennych, w których nauka odbywa się w miejscu udzielania pomocy. Rozwiązanie to ma na celu uwzględnienie dodatkowych nakładów organizacyjnych i infrastrukturalnych ponoszonych przez placówki. W aktualnym modelu finansowania koszty te nie są wyodrębnione, mimo że stanowią istotny element organizacji pracy oddziału.

Propozycja nowych stawek taryfowych – psychiatria

Na podstawie wyników analizy kosztów zaproponowano taryfy w wysokości:

457,76 zł (to jest 26,46 pkt) dla świadczeń dziennych psychiatrycznych rehabilitacyjnych dla dzieci i młodzieży – drugi poziom referencyjny,
513,41 zł (29,68 pkt) dla nowego produktu obejmującego realizację obowiązku szkolnego na oddziale,
634,71 zł (21,67 pkt) dla osobodnia w hostelu dla młodzieży z zaburzeniami psychicznymi.

W przypadku opieki hostelowej projekt taryfy nie uwzględnia obecnie stosowanego współczynnika korygującego 1,32, ponieważ wydatki związane z realizacją tej usługi zostały ujęte bezpośrednio w jej wycenie bazowej.

Prognoza skutków finansowych dla budżetu

Szacuje się, że wprowadzenie proponowanych stawek spowoduje wzrost wydatków płatnika publicznego o 23,2 mln zł (o 14,9 proc.) względem obecnej szacowanej rocznej wartości tych świadczeń. Budżet przeznaczony na ten cel wzrośnie z 155,25 mln zł do 178,6 mln zł.

W ujęciu nominalnym najwięcej zyskają podmioty prowadzące oddziały dzienne drugiego poziomu referencyjnego, dla których szacunkowy wzrost przychodu wyniesie 20,86 mln zł (13,6 proc.). W przypadku placówek prowadzących hostele wzrost ten w ujęciu procentowym wyniesie 134,5 proc., a w nominalnym – 2,34 mln zł.

Analiza wpływu na budżet została oparta na danych historycznych dotyczących struktury i liczby zrealizowanych usług. Rzeczywisty efekt wdrożenia nowych taryf może różnić się od prognoz, w szczególności w przypadku zmiany liczby świadczeniodawców, rozwoju opieki hostelowej lub modyfikacji sposobu organizacji obowiązku szkolnego na oddziałach.

Oczekiwane efekty zmian

Projektowane zmiany mogą poprawić adekwatność finansowania opieki pośredniej pomiędzy leczeniem ambulatoryjnym a hospitalizacją całodobową. W szczególności umożliwiają one uwzględnienie dodatkowych kosztów ponoszonych przez oddziały dzienne uczące dzieci na miejscu oraz urealnienie wyceny pobytu młodzieży w hostelu. Modyfikacje te powinny wspierać stabilność finansową placówek, rozwój opieki hostelowej oraz utrzymanie i rozbudowę oddziałów dziennych jako kluczowego elementu środowiskowego modelu psychiatrii dziecięcej.