Szczyt hipokryzji ►
Prawo i Sprawiedliwość
Szczyt Szpitali Powiatowych szybko obnażył polityczną hipokryzję. Spotkanie, które miało być okazją do krytyki obecnego rządu, zamieniło się w rozliczenie organizatorów z Prawa i Sprawiedliwości. Dyrektorzy wprost wytknęli politykom PiS przeregulowanie systemu i ustawę podwyżkową. Padło bezwzględne wezwanie do stanięcia przed lustrem.
- Wiceprezes Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych Krzysztof Żochowski zaapelował do posłów Prawa i Sprawiedliwości o ocenę przeregulowania systemu ochrony zdrowia wprowadzonego za ich rządów i uznał rewizję ustawy podwyżkowej za nieuniknioną
- Pretensje do PiS mieli też inni. Dyrektorzy szpitali powiatowych, między innymi Robert Makówka i Adam Dębski, wyliczyli, że Narodowy Fundusz Zdrowia refunduje od 60 do 66 proc. kosztów podwyżek, wynagrodzenia pochłaniają do niemal 94 proc. budżetów placówek, a w 2030 r. realizacja ustawy wyniesie 100 mld zł
- Jak broniło się Prawo i Sprawiedliwość?
13 listopada w Sejmie odbył się Szczyt Szpitali Powiatowych, podczas którego politycy Prawa i Sprawiedliwości zapowiedzieli rozpoczęcie prac nad kompleksową reformą polskiego systemu ochrony zdrowia i przypomnieli o kłopotach finansowych mniejszych lecznic (to fakt – „Menedżer Zdrowia” pisał o tym wielokrotnie, ostatnio w tekstach „Ile samorządy powiatowe wydają na szpitale?” i „Powiat – chłopak do bicia”)
W spotkaniu uczestniczyli między innymi:
- Mariusz Błaszczak, przewodniczący Klubu Parlamentarnego PiS, były wicepremier i minister obrony narodowej,
- Przemysław Czarnek, poseł PiS, były minister edukacji i nauki oraz kandydat ugrupowania na premiera,
- Katarzyna Sójka, posłanka PiS, była minister zdrowia i lekarka.
Było też coś, czego chyba nie spodziewali się organizatorzy – pamięć.
Cud pamięci
Obecni na szczycie dyrektorzy szpitali wypomnieli politykom PiS decyzje z przeszłości, które powodują kłopoty.
Szybko okazało się, że dla zarządzających placówkami podstawą kryzysu nie są rachunki za prąd czy ciepło – o które dopytywał Przemysław Czarnek – lecz sztywne regulacje płacowe wprowadzone w poprzedniej kadencji parlamentu. Chodziło o ustawę z 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (znowelizowaną w 2022 r.), która określiła zasady corocznej lipcowej waloryzacji płac minimalnych w ochronie zdrowia (w lipcu 2026 r. było to średnio o 8,82 proc.)
Zadanie domowe dla polityków PiS
Jako pierwszy wprost powiedział to Krzysztof Żochowski, dyrektor Szpitala Powiatowego w Garwolinie i wiceprezes Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych. Zwracając się bezpośrednio do siedzących za stołem prezydialnym polityków PiS, zaapelował o polityczny rachunek sumienia.
– Dla państwa, wybitnych parlamentarzystów Prawa i Sprawiedliwości, zadanie domowe: żeby stanąć wieczorem przed lustrem i zastanowić się, ile tych przeregulowań, które kłopoczą nam pracę, zostało wprowadzonych również w czasach rządów PiS – stwierdził prowokacyjnie.
Fragment konferencji poniżej, pod wideo dalsza część tekstu.
Wideo pochodzi ze strony internetowej: www.youtube.com/WPOBr0K.
Dyrektor garwolińskiego szpitala przekonywał, że w publicznej lecznicy istnieje w praktyce tylko jeden koszt mający znaczenie dla bilansu – wynagrodzenia i to ono stało się największy problemem przez decyzję polityków PiS.
Ocenił wprost, że konieczna jest rewizja ustawy podwyżkowej.
– Jestem przekonany, że bardzo wielu pracowników w szpitalach zgodziłoby się pracować również za niższe stawki. Niestety – nawet jeśli związkowcy będą się rzucali krzyżem – przed dyskusją o tym, co dalej z tą ustawą, nie uciekniemy. Coś z tym fantem trzeba zrobić, bo Polski po prostu na to nie stać – podkreślił ekspert.
Żochowski wskazał, że ustawa pomyślana jako regulacja o płacy minimalnej stała się w powiatach ustawą maksymalną, zrównującą wynagrodzenia w małym szpitalu w Sanoku i w dużej klinice w Warszawie.
100 mld zł w 2030 r. i dokładanie milionów do etatów
Kolejni dyrektorzy przedstawili twarde wyliczenia pokazujące, jak coroczna lipcowa waloryzacja płac rozsadza budżety placówek powiatowych.
Robert Makówka, dyrektor Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w Płońsku, ostrzegł, że w 2030 r. koszt finansowania ustawy podwyżkowej sięgnie 100 mld zł, czyli jednej trzeciej całego budżetu na ochronę zdrowia.
Fragment konferencji poniżej, pod wideo dalsza część tekstu.
Wideo pochodzi ze strony internetowej: www.youtube.com/WPOBr0K.
– To nie lekarze i kontrakty są dzisiaj głównym problemem dla mojego szpitala, tylko umowy o pracę. Stanowią one 66 procent budżetu wynagrodzeń – wyliczał, podkreślając, że Narodowy Fundusz Zdrowia refunduje maksymalnie dwie trzecie skutków ustawowych podwyżek.
– Państwo w poprzedniej kadencji sami popsuli dobrą ustawę. Kiedy były pieniądze „na PESEL” [chodzi o mechanizm stosowany przed lipcem 2022 r., w którym Narodowy Fundusz Zdrowia przekazywał szpitalom osobne, znaczone pieniądze na podwyżki, przypisane bezpośrednio do konkretnych pracowników zgłoszonych przez placówkę za pomocą numeru PESEL – red.], było to uczciwe wynagrodzenie. Dzisiaj z punktu widzenia dyrektora nie opłaca się zatrudniać wykwalifikowanej kadry, bo im więcej osób ze specjalizacją zatrudniam, tym większe szpital ponosi koszty, które nie są pokryte. Trzeba wrócić do płacenia „na PESEL” albo zrezygnować z ustawy, która zabiera pacjentom środki na leczenie – zwrócił się do polityków PiS dyrektor Makówka.
O skali niedoszacowania podwyżek mówili też inni menedżerowie.
Dariusz Gałecki, dyrektor Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w Tomaszowie Lubelskim, podał, że płace pochłaniają w jego szpitalu 79 proc. budżetu (w innych placówkach to często 90–100 proc.). Lipcowa waloryzacja kosztowała go ok. 700 tys. zł miesięcznie, z czego po rozliczeniu wzrostu wyceny punktu z NFZ szpital musi co miesiąc dokładać z własnych środków 250 tys. zł, czyli 3 mln zł rocznie.
Anna Niśkiewicz, dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Sokółce, wskazała wprost, że szpitale powiatowe mają kłopoty finansowe są spowodowane ustawą podwyżkową, dodając, że placówki dostają z funduszu 60–70 proc. środków potrzebnych na podwyżki, ponieważ mechanizm wycen pomija pochodne od wynagrodzeń, nagrody jubileuszowe i odprawy.
Fragment konferencji poniżej, pod wideo dalsza część tekstu.
Wideo pochodzi ze strony internetowej: www.youtube.com/WPOBr0K.
Adam Dębski, dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Augustowie, ujawnił, że w jego placówce na wynagrodzenia (etaty, pochodne i kontrakty łącznie) idzie już niemal 94 proc. kontraktu z NFZ.
Jak bronił się PiS?
Odpowiadając na oskrażenia Przemysław Czarnek, przypomniał, że nowelizację ustawy z 26 maja 2022 r. uchwalono w okolicznościach pocovidowych niemal jednomyślnie. Jego obroną było to, że poparło ją w Sejmie 445 posłów przy zaledwie jednym głosie sprzeciwu.
Dyktat podwyżek potwierdzony przez płatnika
2 września 2026 r. sejmowa Komisja Finansów Publicznych zajęła się rocznym sprawozdaniem z wykonania planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na 2025 r. – podczas obrad zastępca prezes NFZ Jakub Szulc podkreślił, że coroczne podwyżki wynikające z ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych są jednym z głównych czynników zwiększających wydatki płatnika.
Przedstawione przez niego dane jednoznacznie pokazały, że regulacje z 2022 r. zreorganizowały dotychczasowy model finansowania ochrony zdrowia w Polsce – pisaliśmy o tym w tekście „Dyktat podwyżek”.
Choć w 2026 r. dynamika corocznej waloryzacji płac po raz pierwszy od lat spadnie do poziomu jednocyfrowego (8,82 proc. – wobec 14,3 proc. w 2025 r. i 12,75 proc. w 2024 r.), to właśnie mechanizm procentu składanego odpowiada za tak znaczną kumulację wydatków.
– Jeśli policzymy sam wzrost wynagrodzenia minimalnego od momentu wejścia w życie ustawy podwyżkowej w 2022 r. do 2026 r., dynamika w poszczególnych grupach zawodowych w każdym przypadku przekracza 90 proc., a w niektórych sięga powyżej 100 proc. – podkreślił wiceprezes NFZ.
Przełomowy okazał się sam 2022 r., gdy znowelizowane przepisy wymusiły jednorazowy skok stawek minimalnych o 25–50 proc. Wszystkie kolejne coroczne podwyżki, przyznawane od 1 lipca, naliczane są już od tych podwyższonych wartości, co przekłada się na progresywny wzrost kosztów. Szulc przypomniał przy tym, że mowa wyłącznie o prawnie zagwarantowanym wynagrodzeniu minimalnym (w przeliczeniu na etat), a nie o całkowitych, rzeczywistych pensjach wypłacanych przez dyrektorów placówek medycznych.
Procedura wymaga, by po wyliczeniach Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) i ich zatwierdzeniu przez ministra zdrowia NFZ przekazał świadczeniodawcom środki na pokrycie wyższych kosztów pracy.
– Sumaryczny koszt wszystkich rekomendacji AOTMiT od 2022 r. w samym tylko planie finansowym na 2026 r. wyniesie 72 mld zł. Biorąc pod uwagę całkowity kształt planu NFZ na poziomie około 220 mld zł, koszty te stanowią niemal jedną trzecią wszystkich wydatków funduszu – zaznaczył Szulc.
Co ważne, kwota ta obejmuje nie tylko same pensje zasadnicze, ale również pochodne i inne systemowe zmiany ujęte w koszyku rekomendacji agencji taryfikacyjnej.
Przeczytaj także: „Jak oszczędzać w polskich szpitalach?”, „Pożeracze budżetów – ile kosztują nas pracownicy szpitali” i „Demolka w zdrowiu – kto jest za to odpowiedzialny”.

