Zaległości za świadczenia nielimitowane – NFZ podał kwotę

Jaki jest stan rozliczenia świadczeń za 2025 rok?

– Jeżeli chodzi o zapłatę za nadwykonania oraz rozliczenie nadwykonań zrealizowanych w 2025 roku, Narodowy Fundusz Zdrowia, zgodnie z coroczną praktyką, na początku roku, w ramach procesu rozliczenia umów, przeprowadził działania dostosowujące plany umów do ich faktycznej realizacji. NFZ dokonał rozliczenia świadczeń za grudzień, a także zbilansowania kont poszczególnych świadczeniodawców. Potwierdzono również środki, które część świadczeniodawców zachowała w związku z realizacją umów poniżej planu, czyli poniżej kwoty zobowiązania. W oparciu o te dane fundusz przystąpił do dalszego procesu rozliczeniowego – powiedział Michał Misiura z Departamentu Lecznictwa w resorcie zdrowia.

Jak przekazał, obecnie NFZ znajduje się na końcowym etapie wypłaty niesfinansowanych nadwykonań za 2025 rok, zarówno w zakresach nielimitowanych, jak również w wybranych obszarach limitowanych – lekach w programach lekowych oraz chemioterapii.

Misiura podkreślił, że istotny wpływ na to rozliczenie świadczeń miała dodatkowa, wypłacona poza harmonogram dotacja podmiotowa z budżetu państwa w tym z rezerwy celowej oraz środków Ministerstwa Zdrowia. Dotacja w kwiecie 4 mld zł została przyznana na początku roku i przekazana w marcu. Z tej kwoty NFZ przeznaczył ponad 1,7 mld zł na sfinansowanie niesfinansowanych wcześniej nadwykonań w zakresach nielimitowanych. Dodatkowo 300 mln zł zostało przekazane na zwiększenie ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ). Także w ramach tych środków rozważane jest sfinansowanie nadwykonań z 2025 r. w zakresach: wentylacja mechaniczna, żywienie jelitowe, pozajelitowe, dializoterapia oraz psychiatria sądowa.

Misiura dodał, że pieniądze z dotacji zostały także przewidziane do wykorzystania w planie finansowym NFZ na kontraktowanie świadczeń w ramach opieki długoterminowej  w trybie stacjonarnym, co ma również związek z dofinansowaniem w ramach środków z KPO.

–Część środków z dotacji zostanie przeznaczona na uzupełnienie środków w planie finansowym Narodowym Funduszu Zdrowia na 2026 rok na sfinansowanie świadczeń nielimitowanych w pierwszym kwartale – przekazał zastępca dyrektora Departamentu Lecznictwa.

– Jeżeli chodzi o wartość niesfinansowanych świadczeń nielimitowanych obecnie pozostało jeszcze ponad 30 mln zł, natomiast NFZ już sfinansował świadczenia nielimitowane za 2025 rok na kwotę ponad 22 mld zł – poinformował Misiura.

Informację MZ uzupełnił wiceszef NFZ Marek Augustyn. Jak wskazał, wartość niesfinansowanych przez fundusz świadczeń nielimitowanych, udzielonych w 2025 r. przez szpitale samorządowe, wyniosła 30,28 mln zł. W tym:

• 6,44 mln zł stanowiły świadczenia nielimitowane udzielone w szpitalach miejskich,
• 16,72 mln zł stanowiły świadczenia nielimitowane udzielone w szpitalach powiatowych,
• 7,12 mln zł stanowiły świadczenia nielimitowane udzielone w szpitalach wojewódzkich.

Z kolei wartość niesfinansowanych przez NFZ świadczeń limitowanych udzielonych w 2025 r. przez szpitale samorządowe, wyniosła 1 mld 626,84 mln zł w cenach umowy, do daje 276,7 mln zł po zastosowaniu degresji cen, średnio do poziomu 60 proc. ceny w umowie. W tym:

• w szpitalach miejskich wartość ta wyniosła 130,35 mln zł w cenach z umowy, co po degresji daje 80,67 mln zł na świadczenia limitowane,
• w szpitalach powiatowych było to 501,14 mln zł w cenach umowy, czyli 244,12 mln zł po degresji na świadczenia limitowane,
• w szpitalach wojewódzkich było to 995,35 mln zł w cenach z umowy, czyli 651,28 mln zł z degresją cen stanowiły świadczenia limitowane.

Skala kryzysu szpitali powiatowych

Mateusz Jabłoński ze Związku Powiatów Polskich przedstawił sytuację szpitali powiatowych na podstawie analizy przygotowanej przez Związek Powiatów Polskich.

– Szpitale powiatowe stanowią jeden z fundamentów systemu ochrony zdrowia, zapewniając dostęp do świadczeń dla milionów mieszkańców mniejszych miejscowości. Dla wielu pacjentów pozostają pierwszym, a często jedynym miejscem uzyskania pomocy szpitalnej i to właśnie na nich w dużej mierze opiera się dostępność do podstawowych świadczeń. Jednocześnie ich funkcjonowanie odbywa się dziś w warunkach narastającej presji finansowej i organizacyjnej. Rosnące koszty działalności, utrzymujące się niedofinansowanie oraz pogarszające się wyniki ekonomiczne powodują, że coraz więcej placówek balansuje na granicy stabilności – powiedział Jabłoński.

– To wszystko zmierza w kierunku bankructwa szpitali powiatowych – zaznaczył Jabłoński, prezentując analizę opartą na danych pochodzących ze wstępnych sprawozdań finansowych MZ-03, sporządzanych przez publiczne podmioty lecznicze i przekazywanych za pośrednictwem systemu Centrum e-Zdrowia.

Rozmowy o stawce degresywnej w AOS trwają– Od 8 miesięcy, od kiedy jestem ministrem zdrowia, mówię wyraźnie, co w sektorze ochrony zdrowia jest problemem – przyznała Jolanta Sobierańska-Grenda.

Dane obejmują 207 podmiotów, w tym 163 samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej oraz 44 spółki prawa handlowego, dla których organem prowadzącym lub właścicielskim jest powiat bądź miasto na prawach powiatu.

– Szpitale powiatowe są w ogromnym stopniu uzależnione od środków Narodowego Funduszu Zdrowia, które stanowią średnio niemal 94 procent przychodów netto ze sprzedaży. Brak dywersyfikacji źródeł finansowania czyni te placówki podatnymi na decyzje płatnika publicznego oraz zmiany w taryfikacji świadczeń – wskazał ekspert.

Jak przekazał, koszty działalności operacyjnej badanych szpitali przekroczyły w 2025 r. 30,8 mld zł, z czego największą część stanowiły wynagrodzenia wraz z pochodnymi - blisko 49 proc. - oraz usługi obce, które odpowiadały za 30,5 proc. kosztów. Ponad 25 proc. wszystkich kosztów operacyjnych stanowiły usługi obce medyczne, czyli między innymi wydatki na wynagrodzenia osób zatrudnionych na kontraktach. W ocenie Jabłońskiego, to pokazuje, jak silna jest presja kosztowa związana z zatrudnieniem personelu oraz jak niewielki margines pozostaje na elastyczne zarządzanie działalnością leczniczą, w tym na decyzje inwestycyjne czy działania poprawiające jakość i standard usług świadczonych pacjentom.

Kolejny ważny wniosek z analizy jest taki, że przychody nie pokrywają kosztów działalności. Łączna strata netto badanych podmiotów wyniosła ponad 1,26 mld zł, natomiast strata ze sprzedaży przekroczyła 1,86 mld zł, co oznacza wzrost o około 30 proc. w stosunku do roku poprzedniego. Co istotne, prawie 91 proc. szpitali wykazało stratę operacyjną na działalności podstawowej.

Po wyeliminowaniu szpitali osiągających zysk, rzeczywista strata netto jest jeszcze wyższa – rośnie do blisko 1,45 mld zł, a strata ze sprzedaży przekracza 1,96 mld zł.

– Oznacza to, że w przeważającej części placówek sama działalność operacyjna generuje straty, a dodatnie wyniki pojedynczych jednostek jedynie częściowo maskują rzeczywistą skalę problemu – powiedział Jabłoński.

Dodał również, że spośród 207 analizowanych placówek jedynie 19 placówek osiągnęło zysk ze sprzedaży, co w jego ocenie jasno pokazuje, że generowanie strat nie jest wyjątkiem, lecz dominującym modelem funkcjonowania tej grupy podmiotów.

– Średni wynik na sprzedaży dla całej analizowanej grupy wyniósł około minus 9 mln zł, natomiast w przypadku jednostek, które odnotowały wynik ujemny, strata pogłębia się do blisko 10,5 mln zł na placówkę – podkreślił przedstawiciel Związku Powiatów Polskich.

Przekazał, że w ubiegłym roku szpitale powiatowe osiągnęły przychody finansowe w wysokości 51,18 mln zł, podczas gdy koszty finansowe były siedmiokrotnie wyższe i wyniosły 358,84 mln zł. Zdecydowaną większość tej kwoty - niemal 344 mln zł - stanowiły odsetki. Zdaniem Jabłońskiego oznacza to, że istotna część środków finansowych jest przeznaczana na obsługę zadłużenia a nie na działalność medyczną.

Jabłoński wskazał, że istotnym wnioskiem z analizy jest także to, że niemal 79 proc. szpitali objętych badaniem wykazuje płynność bieżącą poniżej bezpiecznego progu 1,5, co oznacza brak możliwości pełnego pokrycia zobowiązań krótkoterminowych najbardziej płynnymi aktywami. Z kolei 60 proc. placówek wykazuje płynność szybką poniżej wskaźnika 0,5, co oznacza realną utratę zdolności do regulowania krótkoterminowych zobowiązań.

– W obecnych warunkach szpitale powiatowe nie są w stanie samodzielnie osiągać równowagi finansowej, co oznacza konieczność pilnych i zasadniczych zmian w sposobie ich finansowania, o które konsekwentnie apelujemy od dłuższego czasu – podsumował Jabłoński.

Związek Powiatów Polskich: Szpitale zaczynają się przewracać– Być może rząd nie wie, jak to wygląda – szpitale zaczynają się przewracać! Ludzie zostaną zupełnie bez opieki – powiedział Andrzej Płonka, prezes Związku Powiatów Polskich.

Magiczna data dla szpitali 

–Pan Prezes przedstawił dziś dane dotyczące liczby świadczeń, zarówno z zakresów nielimitowanych, jak i limitowanych, które zostały opłacone, a także tych, które nadal pozostają niezapłacone.  W związku z tym mam dwa pytania. Magiczna data dla działów księgowych szpitali już minęła, bo 31 marca to czas, kiedy zamykamy księgi rachunkowe. Biegli rewidenci pytają nas, czy można jeszcze spodziewać się wpływu dodatkowych środków. Dlatego moje pierwsze pytanie brzmi: - kiedy ostatecznie zamierzają Państwo uregulować płatności za świadczenia nielimitowane za 2025 rok? Drugie pytanie dotyczy świadczeń limitowanych - czy w ogóle, a jeśli tak, to w jakiej wysokości, zamierzają Państwo zapłacić za świadczenia limitowane wykonane przez szpitale w 2025 roku? – zapytał Paweł Pikul, członek Zarządu Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych (OZPSP).

Odpowiedzi udzielił Marek Augustyn, który zaznaczył, że wartość niesfinansowanych przez NFZ świadczeń nielimitowanych to „symboliczna kwota” w wysokości 30,28 mln zł. 

– Kwota ta wynika z zapewne z administracyjnych procesów i pewnego niedopełnienia formalności – wyjaśnił wiceszef NFZ. 

– W przypadku świadczeń limitowanych nie mogę nic zadeklarować – dodał Augustyn.– W obiegu jest mowa o stawce degresywnej, która wynosi 60 procent – przypomniał.

Na pytanie, czy stawka degresywna będzie obowiązująca w każdym województwie, czy to Odziały Wojewódzkie NFZ będą ustalać jej poziom, wiceprezes funduszu wskazał, że: – Jest ona średnia i to rzeczywiście jest tak, że odziały dysponują określanymi zasobami i rozdzielają stawki w obrębie własnych oddziałów – wyjaśnił.

Pełna relacja z posiedzenia dostępna na stronie internetowej Sejmu: https://www.sejm.gov.pl/