SPECJALIZACJE REUMATOLOGIA
 
Specjalizacje, Kategorie, Działy
Wyślij
Udostępnij:
 
 
ŁZS – podwójny cios
 
Działy: Wywiad tygodnia
Prof. Piotr Leszczyński: Stopień zmian łuszczycowych na skórze często nie odzwierciedla ciężkości łuszczycowego zapalenia stawów, dlatego oprócz leczenia dermatologicznego konieczna jest współpraca z reumatologiem. Wiele leków stosowanych ogólnoustrojowo zmniejsza zarówno zmiany skórne, jak i stawowe. Natomiast ciężkie postacie kliniczne wymagają intensyfikacji terapii zarówno lekami modyfikującymi proces zapalny, jak i lekami biologicznymi. By skutecznie zatrzymać postęp choroby, ważne byśmy odpowiednio wcześnie mogli wdrożyć leczenie. Do tego jednak niezbędne jest wczesne rozpoznanie choroby.
Wieloletnie opóźnienia diagnostyczne skazują pacjentów chorych na ŁZS na niebezpieczne powikłania zdrowotne i konsekwencje na całe życie – apelują eksperci kampanii „ŁZS Podwójny cios”.

– Sześć miesięcy zgodnie z zaleceniami EULAR to czas, w którym łuszczycowe zapalenie stawów powinno zostać zdiagnozowane, aby uniknąć życia w bólu – podkreśla Monika Zientek, prezes Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Młodych z Zapalnymi Chorobami Tkanki Łącznej. - Niestety tak się nie dzieje. Od momentu wystąpienia pierwszych objawów ze strony stawów do postawienia prawidłowej diagnozy mija często nawet pięć lat.

– To zdecydowanie za długo. Szybka diagnoza i wdrożenie skutecznego leczenia może zapobiec niebezpiecznym konsekwencjom choroby, w tym najgorzej rokującym powikłaniom takim jak amyloidoza wtórna, zwiększone ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych czy utrata wzroku – apeluje prof. nad. dr hab. n. med. Piotr Leszczyński z Katedry Reumatologii i Rehabilitacji Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, ordynator Oddziału Reumatologii i Osteoporozy Szpitala im. J. Strusia w Poznaniu, członek zarządu głównego Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego.

Łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS) to autoimmunologiczna choroba przewlekła, która uderza podwójnie. Chory musi zmagać się nie tylko ze swędzącymi, czerwonymi i łuszczącymi się plamami na skórze, ale również z zapaleniem stawów i związanym z tym obrzękiem, sztywnością czy bólem. W początkowym stadium choroby, objawy dermatologiczne i reumatyczne bardzo rzadko idą w parze, co znaczenie utrudnia proces postawienia prawidłowej diagnozy.

- U większości chorych (75-80%) objawy skórne łuszczycy wyprzedzają pojawienie się zapalenia stawów, więc chory skupia się jedynie na leczeniu dermatologicznym, nie zdając sobie sprawy z postępującej choroby reumatycznej. U tych pacjentów zapalenie stawów obserwujemy zwykle po 7-12 latach od rozpoznania łuszczycy w postaci skórnej – podkreśla prof. nad. dr hab. n. med. Piotr Leszczyński. - Są jednak przypadki, u których objawy stawowe występują znacznie wcześniej niż objawy skórne (14-20%) i często mylone są z bólem o charakterze przeciążeniowym. U takich osób kluczową rolę odgrywa wnikliwy wywiad rodzinny pod kątem występowania łuszczycy u krewnych pierwszego stopnia, który jest głównym czynnikiem ryzyka.
Niewidoczna na skórze choroba, sieje spustoszenie wewnątrz stawów i organów wewnętrznych, a pacjent latami odwiedza różnych specjalistów nie otrzymując właściwego rozpoznania.

- Sięgające nawet kilku lat opóźnienia w diagnostyce łuszczycowego zapalenia stawów skazujące pacjentów na ból i niepełnosprawność do końca życia - uważa Monika Zientek – Jest to efekt nie tylko złej organizacji opieki zdrowotnej w Polsce (długie terminy oczekiwania na wizytę u lekarzy specjalistów), ale również braku wiedzy pacjentów i lekarzy POZ na temat objawów choroby zapalnej stawów. Nie potrafiąc zinterpretować prawidłowo objawów łuszczycowego zapalenia stawów, pacjent odwiedza ortopedów, chirurgów czy fizjoterapeutów, zamiast od razu udać się do reumatologa . To znacznie wydłuża czas do postawienia prawidłowej diagnozy, skazując pacjenta na postęp choroby i w konsekwencji na niepełnosprawność .
ŁZS dotyka osób w pełni sił. Szczyt występowania przypada między 35 a 45 rokiem życia. Nie spodziewają się, że mogą borykać się z chorobą reumatyczną, która zazwyczaj kojarzona jest błędnie z osobami starszymi. W populacji ogólnej występowanie łuszczycowego zapalenia stawów szacuje się na 0,6 – 1% . W populacji pacjentów chorych na łuszczycę, łuszczycowe zapalenie stawów może rozwinąć się u około 30%.
Łuszczycowe zapalenie stawów ma różnorodny przebieg, w zależności od stopnia zajęcia układu ruchu i innych narządów. Może się manifestować tylko w jednej lokalizacji (np., jako nawracające zapalenie palca) lub zajmować wiele stawów.

– Poza objawami ze strony stawów, kręgosłupa czy zmian skórnych u chorych z łuszczycowym zapaleniem stawów obserwujemy obrzęki całych palców rąk, czy stóp tzw. palce kiełbaskowate, zmiany na paznokciach w postaci poprzecznych rowków lub oddzielania się płytki od macierzy paznokcia oraz ból i/lub obrzęk w tylnej części pięty – zaznacza prof. Leszczyński. – U części pacjentów choroba manifestuje się stanami zapalnymi w obrębie gałki ocznej, takimi jak zapalenie spojówek i przedniego odcinka błony naczyniowej oka, czasem zapaleniem rogówki lub twardówki oraz zaburzeniami widzenia. Do zmian dochodzi również w układzie krążenia. Wystąpienie któregokolwiek z tych objawów powinno być sygnałem do wizyty u reumatologa. Łuszczycowe zapalenie stawów to przypadłość, którą leczy się do końca życia, ale szybkie podjęcie odpowiednich działań umożliwia sprawne funkcjonowanie w domu i w pracy oraz zapobiega niebezpiecznym konsekwencjom choroby, w tym najgorzej rokującym powikłaniom takim jak amyloidoza wtórna, niewydolność czy zawał serca, a także utrata wzroku.
Aby ułatwić pacjentom rozmowę z lekarzem na temat ewentualnego rozpoznania ŁZS i zwrócić uwagę na objawy choroby, na stronie kampanii „ŁZS Podwójny Cios” http://poruszycswiat.pl/lzs-podwojnycios udostępniono kwestionariusz objawów. Osoba, która zauważy u siebie niepokojące objawy i wypełni kwestionariusz, powinna swoje obawy jak najszybciej skonsultować z lekarzem.

Diagnostyka
Rozpoznanie ŁZS jest trudne, ponieważ zarówno pacjent, jak i lekarz powinni wziąć pod uwagę wiele czynników pozornie ze sobą niezwiązanych. Badania laboratoryjne, jak na przykład morfologia, obejmują poszukiwania podwyższonego OB i CRP, które świadczą o stanie zapalnym oraz test na antygen HLA B27, występujący przy chorobach z grupy spondyloartropatii seronegatywnych, do których należy ŁZS. U pacjentów z podejrzeniem postaci osiowej spondyloartropatii wykonuje się badania obrazowe kręgosłupa i stawów krzyżowo-biodrowych (zdjęcia radiologiczne lub rezonans magnetyczny). W rozpoznawaniu choroby pomocne jest również badanie ultrasonograficzne, które pozwala na stwierdzenie cech zapalenia w obrębie stawów oraz przyczepów ścięgnistych. U pacjentów z objawami zapalenia spojówek lub naczyniówki oka konieczne jest badanie okulistyczne.
- Obecnie przy diagnostyce ŁZS stosuje się kryteria klasyfikacyjne CASPAR (ClASsification Criteria for Psoriatic ARthritis). Łuszczycowe zapalenie stawów rozpoznaje się przy obecności zapalenia stawów i spełnieniu, co najmniej trzech z następujących kryteriów: występowanie łuszczycy skóry; łuszczyca w wywiadzie rodzinnym; występowanie palców kiełbaskowatych; występowanie zmian wytwórczych okołostawowych; braku czynnika reumatoidalnego w surowicy; zmian dystroficznych paznokci – zaznacza prof. Leszczyński.

Leczenie
- Pamiętajmy, że stopień zmian łuszczycowych na skórze często nie odzwierciedla ciężkości łuszczycowego zapalenia stawów, dlatego oprócz leczenia dermatologicznego konieczna jest współpraca z reumatologiem. Wiele leków stosowanych ogólnoustrojowo zmniejsza zarówno zmiany skórne, jak i stawowe. Natomiast ciężkie postacie kliniczne wymagają intensyfikacji terapii zarówno lekami modyfikującymi proces zapalny, jak i lekami biologicznymi - konstatuje prof. Leszczyński. - By skutecznie zatrzymać postęp choroby, ważne byśmy odpowiednio wcześnie mogli wdrożyć leczenie. Do tego jednak niezbędne jest wczesne rozpoznanie choroby.

Celem leczenia ŁZS jest zahamowanie postępu choroby i umożliwienie normalnego funkcjonowania. Kluczowe jest jak najszybsze włączenie leczenia, aby zapobiec niesprawności i innym powikłaniom choroby. Sposób postępowania zależy od przebiegu łuszczycowego zapalenia stawów i musi być dostosowany do każdego pacjenta.
 
Patronat naukowy portalu
prof. dr hab. Piotr Wiland – kierownik Katedry i Kliniki Reumatologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu

Redaktorzy prowadzący:
dr n. med. Marta Madej - Katedra i Klinika Reumatologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu
dr n. med. Ewa Morgiel - Katedra i Klinika Reumatologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu
 
© 2018 Termedia Sp. z o.o. All rights reserved.
Developed by Bentus.
PayU - płatności internetowe