Kto jest pracownikiem szczególnym?

Czy personel szpitalnych oddziałów ratunkowych (SOR) powinien zyskać uprawnienia do emerytur pomostowych na takich samych zasadach jak członkowie zespołów ratownictwa medycznego (ZRM)?

Z takim pytaniem w interpelacji poselskiej zwrócił się jeden z parlamentarzystów.

Interpelację nr 19700 w sprawie włączenia pracowników SOR do grupy zawodów o szczególnym charakterze z 9 września złożył Tomasz Rzymkowski. Polityk przez kilka lat był związany z Prawem i Sprawiedliwością, by na początku 2026 r. dołączyć do Demokracji Bezpośredniej.

Rzymkowski napisał do ministerstwa po rozmowie z wieloletnim ratownikiem ze szpitala w Kutnie, który zwrócił uwagę na dysproporcję w traktowaniu personelu medycznego.

Zdaniem rozmówcy, o ile ratownik medyczny w zespole wyjazdowym zajmuje się zazwyczaj jednym pacjentem, o tyle załoga szpitalnych oddziałów ratunkowych funkcjonuje w warunkach zwielokrotnionego obciążenia. Medycy na SOR-ach pomagają jednocześnie wielu chorym, co – jak stwierdził parlamentarzysta – uzasadnia rozszerzenie przepisów o emeryturach pomostowych również na tę grupę zawodową.

Obecnie obowiązki członków zespołów ratownictwa medycznego są oficjalnie zaliczane do prac o szczególnym charakterze (zgodnie z załącznikiem nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych). Wynika to z ogromnego obciążenia psychicznego i fizycznego oraz bezpośredniej odpowiedzialności za ludzkie życie. Spełnienie tych warunków – wraz z odpowiednim stażem (w tym co najmniej 15 latami pracy w szczególnych warunkach) – daje prawo do ubiegania się o to świadczenie.

Skąd wziął się problem?

Wykaz prac w szczególnych warunkach oraz o szczególnym charakterze jest ściśle określony w załącznikach do ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych. Akt ten rozróżnił dwa typy zatrudnienia, kategoryzowane na podstawie czynników ryzyka oraz wymaganej sprawności psychofizycznej:

Prace w szczególnych warunkach (załącznik nr 1) – determinowane przez siły natury lub procesy technologiczne. Mimo zastosowania środków profilaktycznych stawiają one przed zatrudnionymi wymagania przekraczające możliwości ich adaptacji. Objęły między innymi:

górnictwo i wydobycie: praca pod ziemią (górnicy), na platformach wiertniczych oraz przy pozyskiwaniu ropy i gazu,
hutnictwo i przemysł metalowy: obsługa spustów surówki, obróbka gorących metali, zadania bezpośrednio przy piecach hutniczych,
prace pod wodą i w podwyższonym ciśnieniu: nurkowie, kesoniarze,
energetyka i przemysł chemiczny: bezpośrednia obsługa urządzeń do produkcji kwasów i nawozów, wyrób materiałów wybuchowych,
prace w warunkach skrajnego mikroklimatu: w zimnym i w gorącym,
przemysł drzewny i budowlany: maszynowe ścinanie drzew w leśnictwie, zadania na wysokościach (maszty i mosty).

Prace o szczególnym charakterze (załącznik nr 2) – wymagające wyjątkowej odpowiedzialności oraz wysokiej sprawności psychofizycznej. Jej spadek wraz z wiekiem może stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego lub innych osób. W grupie tej znalazły się między innymi:

transport i kolejnictwo: maszyniści, dyżurni ruchu, nastawniczowie, kierownicy pociągów, kierowcy autobusów i trolejbusów, motorniczowie tramwajów, a także kierowcy pojazdów przewożących towary niebezpieczne,
lotnictwo: piloci samolotów, nawigatorzy oraz kontrolerzy ruchu lotniczego,
służby ratownicze i ochrona zdrowia: członkowie zespołów ratownictwa medycznego (karetki), ratownicy górscy i morscy,
ochrona i służby mundurowe: pracownicy ochrony fizycznej w jednostkach uzbrojonych (z prawem do użycia broni),
przemysł i energetyka: operatorzy bloków energetycznych oraz dyspozytorzy mocy w elektroenergetyce.

W interpelacji poseł poprosił ministra zdrowia o ocenę argumentu dotyczącego zwielokrotnionego obciążenia personelu SOR oraz odniesienie się do propozycji włączenia go do grupy zawodów o szczególnym charakterze.

Do 18 września nie było odpowiedzi.