Zawód psychoonkologa
Kto powinien udzielać wsparcia psychologicznego pacjentom onkologicznym i ich bliskim? Spór na ten temat toczy się między Rzecznikiem Praw Obywatelskich a Ministerstwem Zdrowia. Sprawa dotyczy niespójności między ustawowymi wymogami dla psychologów a rozporządzeniem określającym, kto może pracować jako psychoonkolog w szpitalach.
Rzecznik Praw Obywatelskich zwraca uwagę na sprzeczność prawną.
Ustawa z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów rezerwuje ten tytuł wyłącznie dla absolwentów magisterskich studiów psychologicznych. Tymczasem obowiązujące rozporządzenie ministra zdrowia z 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego pozwala, by świadczenia psychoonkologiczne realizowały także osoby z wykształceniem medycznym, a na studia podyplomowe przyjmowani byli również absolwenci teologii, pedagogiki czy pracy socjalnej.
RPO podkreśla, że obecny stan prawny budzi wątpliwości co do standardów udzielanej pomocy.
– Wsparcie udzielane przez osoby z wykształceniem psychoonkologicznym może mieć istotne znaczenie dla pacjentów i ich rodzin. Trudno jednak uznać, by obecny stan prawny zapewniał pełną jasność co do tego, jakie wykształcenie i kwalifikacje powinny mieć osoby realizujące świadczenia o podobnym charakterze w obszarze onkologii – wskazuje cytowany przez Prawo.pl rzecznik praw obywatelskich Marcin Wiącek.
Zdaniem rzecznika dostosowanie rozporządzenia do ustawy jest ważne dla ochrony praw pacjentów i zagwarantowania im opieki na najwyższym poziomie.
Zbyt rygorystyczne przepisy odetną pacjentów od pomocy
Inne stanowisko zajmuje Ministerstwo Zdrowia.
Jego kierownictwo zwraca uwagę, że zawężenie wymogów wyłącznie do magistrów psychologii z podyplomówką z psychoonkologii doprowadzi do braku kadry w szpitalach.
Wiceminster zdrowia Tomasz Maciejewski tłumaczy, że resort musi równoważyć wymogi jakościowe z realną dostępnością kadr.
– Minister zdrowia określa między innymi minimalne warunki realizacji świadczeń gwarantowanych, w tym dotyczące personelu medycznego, mając na uwadze konieczność zapewnienia nie tylko bezpieczeństwa pacjenta, ale również określoną jakość świadczeń opieki zdrowotnej z uwzględnieniem potencjału podmiotów leczniczych realizujących świadczenia, w kontekście możliwości zapewnienia dostępności do świadczeń gwarantowanych w kraju – wyjaśnia Tomasz Maciejewski, dodając, że wsparcie psychoonkologiczne w praktyce szpitalnej ma często wymiar psychospołeczny i duchowy, a nie charakter ścisłej psychoterapii lub specjalistycznej diagnozy.
W ocenie przedstawiciela ministerstwa oraz konsultanta krajowego w dziedzinie psychologii klinicznej różnicowanie tych ról pozwala zapewnić opiekę większej liczbie potrzebujących.
Podsumowanie
Problem psychoonkologii pokazuje klasyczny dylemat systemowy: jak zapewnić jak najwyższe kwalifikacje kadr, nie doprowadzając jednocześnie do paraliżu opieki nad pacjentami w trudnej sytuacji życiowej.
Decyzja o ewentualnym ujednoliceniu przepisów wpłynie na tysiące pacjentów onkologicznych w całej Polsce.
