Zorganizowana grupa antyszczepionkowa ►

15 lipca 2026 roku obradował Parlamentarny Zespół ds. Przeciwdziałania Wirusowi HPV i Chorobom z nim Powiązanym. Tematem posiedzenia była „Dezinformacja medyczna a szczepienia przeciw HPV: skala zjawiska, mechanizmy i odpowiedź systemowa”.

Jedną z uczestniczek obrad była prof. Agnieszka Szuster-Ciesielska, uznana wirusolog i immunolog z Katedry Wirusologii i Immunologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

Fragment posiedzenia poniżej, pod wideo dalsza część tekstu.

Wideo pochodzi ze strony internetowej: www.sejm.gov.pl/2E4D74.

Przykłady Danii i Japonii

Na początku wystąpienia ekspertka podkreśliła, jak ważne i potrzebne są odgórne działania systemowe. Jako znakomity przykład przywołała Danię.

Agnieszka Szuster-Ciesielska wskazała, że gdy w pewnym momencie poziom wyszczepialności przeciw HPV [Human Papillomavirus to nazwa ludzkiego wirusa brodawczaka. HPV odpowiada za zachorowania na raka szyjki macicy, a także inne choroby nowotworowe – red.] w tym kraju drastycznie spadł, tamtejszy system potrafił się błyskawicznie zmobilizować i odwrócić ten niebezpieczny trend o 180 stopni.

Jak do tego doszło?

Dania poradziła sobie z kryzysem dzięki szybkiej interwencji państwa, które postawiło na rzetelną informację i otwarty dialog z rodzicami. Ważne okazało się zaangażowanie lekarzy w kampanię w media społecznościowych i wysyłka spersonalizowanych listów bezpośrednio do rodzin nastolatków. Te działania pozwoliły szybko odzyskać zaufanie społeczne i powrócić do wskaźnika wyszczepialności przekraczającego 90 proc.

Zupełnie inaczej potoczyły się losy profilaktyki w Azji.

– Takiego sukcesu nie udało się osiągnąć w Japonii. Tamtejsze ruchy antyszczepionkowe doprowadziły do tego, że w 2008 r. państwo wycofało się z rekomendowania szczepień przeciwko HPV. Choć ostatecznie zalecenia przywrócono, to przez te osiem lat badania modelowe wykazały, że z powodu powstałej luki na raka szyjki macicy może zachorować około 11 tys. kobiet. Mimo to w dalszym ciągu szczepienia te nie powróciły do dawnego poziomu – mówiła prof. Agnieszka Szuster-Ciesielska.

A jest z kim walczyć – głośny i świetnie zorganizowany ruch antyszczepionkowy

Ekspertka mówiła też o metodach działania przeciwników szczepień. Podkreśliła, że ruch antyszczepionkowy jest doskonale zorganizowany, niezwykle głośny i aktywny.

Wyjaśniła, że środowisko te sprytnie wykorzystuje sprzyjające okoliczności systemowe – robią zasięgi w mediach społecznościowych i na kanałach takich jak YouTube czy Rumble, opierając się na bardzo aktywnych liderach.

Jerzy Zięba porównał chemioterapię do cyklonu B ►– Chemia, z którą mamy do czynienia w szpitalach, nie jest żadną terapią. To jest cyklon B – powiedział Jerzy Zięba podczas jednego z nagrań transmitowanych na YouTube.

Jednocześnie wskazała na drugi aspekt działania antyszczepionkowców – ten oddolny i bezpośredni.

– Antyszczepionkowcy docierają bezpośrednio do ludzi. Przygotowują gotowe formularze, na przykład ułatwiające rezygnację ze szczepień, i wysyłają antynaukowe publikacje do starostw z prośbą o udostępnienie ich na oficjalnych stronach urzędów. Gdy tak się dzieje, mieszkańcy czytający te materiały uznają je za wiarygodne tylko dlatego, że widnieją na rządowych witrynach. Wielokrotnie interweniowałam, prosząc urzędników o usunięcie tych pozycji – opowiadała.

Spotkania bezpośrednie i edukacja w szkołach

Część wystąpienia profesor dotyczyła jej osobistych spotkań z mieszkańcami mniejszych miejscowości. Wspomniała między innymi o swojej niedawnej wizycie w Żninie, dokąd pojechała na zaproszenie lokalnych stowarzyszeń i kół gospodyń wiejskich, aby wygłosić otwarty wykład.

Prof. Agnieszka Szuster-Ciesielska opowiedziała o wnioskach, jakie wyciągnęła z tych bezpośrednich rozmów.

– Po wykładzie pojawia się mnóstwo pytań dotyczących szczepionki i wtedy uświadamiam sobie, że poziom rzetelnej wiedzy nie jest zbyt wysoki. Dlatego równolegle z działaniem systemowym powinno pójść działanie oddolne. Ludzie rzadziej sami szukają wiarygodnych źródeł, szczególnie tych oficjalnych, rządowych – mamy do czynienia z załamaniem autorytetu. Docierają do nich informacje z boku: od sąsiada czy od pielęgniarki, która mówi coś cicho pod nosem, bo „tak się teraz u nas mówi”, choć oficjalna narracja jest inna. To musi ulec zmianie.

Ekspertka dodała, że to bezpośrednie dotarcie musi dotyczyć również szkół. Zwróciła uwagę na fakt, że dyrektorzy placówek i nauczyciele często nie wiedzą, jak rozmawiać z rodzicami, jakich lekarzy zapraszać na spotkania, ani jak skutecznie przekazywać wiedzę. Podkreśliła, że edukacja powinna zaczynać się już na poziomie szkoły podstawowej, a same placówki nie mogą być postrzegane przez rodziców jedynie jako „przedłużenie ramion państwa”, które kojarzy się z przymusem.

Rola pediatrów i budowanie relacji opartej na empatii

Na zakończenie swojego wystąpienia prof. Agnieszka Szuster-Ciesielska skupiła się na środowisku medycznym, wskazując na ważną rolę pediatrów, którzy mają bezpośredni i stały kontakt z rodzicami podejmującymi decyzje w imieniu swoich dzieci.

Zaapelowała, by lekarze nie ograniczali się wyłącznie do biernego odpowiadania na pytania, ale sami aktywnie inicjowali temat profilaktyki HPV podczas wizyt w gabinetach.

Wystąpienie podsumowała jasnym drogowskazem dla lekarzy praktyków.

– Lekarz powinien mówić do rodzica: „Proponuję szczepienie. Czego konkretnie się Pan/Pani obawia? Na jakie pytania mogę odpowiedzieć, by rozwiać wątpliwości?”. Chodzi o to, by stworzyć relację opartą na zrozumieniu i empatii – dokładnie tak, jak sprawdziło się to we wspomnianej wcześniej Danii – stwierdziła.

Przeczytaj także: „Jak internet leczy ze zdrowego rozsądku”, „Szczepienie przeciw HPV zmniejsza ryzyko raka u chłopców” i „Bronimy się przed polio, nie szczepimy przeciw HPV”.