Czy picie wody ma znaczenie dla zdrowia mózgu?

To pytanie stało się punktem wyjścia do analizy, której głównym autorem jest Ovinuchi Ejiohuo, doktorant Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, który pracował nad nim we współpracy z międzynarodowym zespołem naukowców z Wielkiej Brytanii, Polski i Nigerii.

– Często myślimy o nawodnieniu wyłącznie w kontekście zdrowia fizycznego – wyjaśnił Ejiohuo.

– Tymczasem mózg jest niezwykle wrażliwy na nawet niewielkie zmiany w równowadze płynów. Zaskoczyło nas, jak niewiele rzetelnych badań rzeczywiście sprawdzało, czy samo picie czystej wody ma wpływ na funkcje poznawcze lub zdrowie psychiczne – dodał.

Zespół przeanalizował światowy badania naukowe opublikowane w ostatnich dwóch dekadach (2005–2025), wykorzystując analizę bibliometryczną – metodę, która pozwala zobaczyć dominujące trendy badawcze, ocenić luki w wiedzy oraz wpływ poszczególnych prac na rozwój całej dziedziny. Wyniki okazały się zaskakujące. Tylko nieliczne badania bezpośrednio odnosiły się do nawodnienia wodą pitną w kontekście funkcji poznawczych lub zdrowia psychicznego, a większość z nich miała charakter krótkoterminowy.

– Spodziewaliśmy się znacznie większej liczby solidnych danych – przyznał Ejiohuo.

– Biorąc pod uwagę, jak fundamentalna jest rola wody w życiu i pracy mózgu, zwraca uwagę brak długoterminowych badań oraz ujednoliconych biomarkerów nawodnienia. A to właśnie one byłyby kluczowe przy tworzeniu przyszłych zaleceń klinicznych – podkreślił.

Dotychczas większość badań koncentrowała się nie na samym nawodnieniu, lecz na szkodliwych zanieczyszczeniach wody pitnej i ich związkach z zaburzeniami rozwoju neurologicznego lub problemami ze zdrowiem psychicznym. Obecnie wciąż nie ma wystarczających podstaw, by formułować konkretne zalecenia dotyczące picia czystej wody w kontekście chorób psychicznych czy funkcji poznawczych – brakuje bowiem solidnych, długoterminowych dowodów.

Jednocześnie badanie podkreśla znaczenie regularnego nawodnienia dla ogólnego zdrowia, potrzebę zapewnienia powszechnego dostępu do bezpiecznej wody pitnej oraz konieczność szczególnej ochrony grup wrażliwych, takich jak dzieci, osoby starsze czy osoby żyjące z zaburzeniami psychicznymi. Aby wypełnić istniejące luki wiedzy, autorzy proponują skoordynowane działania badawcze i systemowe – od randomizowanych badań nad nawodnieniem w populacjach osób starszych i pacjentów psychiatrycznych, przez standaryzację biomarkerów i współpracę międzynarodową, po lepszą komunikację zdrowotną, edukację, monitoring jakości wody oraz inwestycje w równy dostęp do niej.

Wskazując na te braki, autorzy liczą, że ich praca stanie się impulsem do dalszych badań, a w przyszłości pozwoli opracować zalecenia oparte na solidnych dowodach – i być może zmieni sposób, w jaki myślimy o czymś tak codziennym i oczywistym jak picie wody.

Przypis:

1. Ejiohuo O, Bagonza V, Nwaogazie FO, Ade-Adekunle OA, Uteh CO. Mind Over Water: a Bibliometric Exploration of Drinking Water Hydration, Cognitive Function and Mental Health. PPExMed 2026. https://www.ppexmed.com/articles/000846.html.