Ile etatów w aptece szpitalnej?
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, że dodatkowe etaty farmaceutów w aptekach szpitalnych należy wyliczać na podstawie każdej pełnej, a nie rozpoczętej setki łóżek, co ogranicza nadmierne wymogi kadrowe wobec szpitali.
Interpretacja przepisów dotyczących minimalnych norm zatrudnienia farmaceutów w aptekach szpitalnych od lat budzi kontrowersje na linii świadczeniodawcy – inspekcja farmaceutyczna.
Jak pisze portal Mgr.farm, wyrok WSA w Warszawie z 20 marca 2026 r. rzuca nowe światło na sposób obliczania liczby etatów po nowelizacji Prawa farmaceutycznego. Precyzuje on różnicę między pełną a rozpoczętą setką łóżek oraz definiuje zakres uprawnień nadzorczych głównego inspektora farmaceutycznego.
Spór o etaty w aptece szpitalnej
Sprawa, która znalazła swój finał przed warszawskim WSA, swój początek miała w decyzji głównego inspektora farmaceutycznego z maja 2025 r. Organ ten, orzekając po kontroli w aptece szpitalnej nakazał usunięcie uchybień w zakresie obsady personelu fachowego. Według GIF prowadząca szpital spółka powinna zapewnić zatrudnienie na poziomie czterech etatów farmaceutów (jeden etat kierownika oraz trzy etaty farmaceutów), podczas gdy w aptece pracowało jedynie dwóch magistrów farmacji.
Kluczowym punktem sporu stał się sposób wyliczenia liczby łóżek szpitalnych oraz interpretacja znowelizowanego art. 87a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne (u.p.f.). Sąd musiał rozstrzygnąć, czy 229 łóżek zgłoszonych w rejestrze uprawnia organ do żądania zatrudnienia trzech dodatkowych farmaceutów (poza kierownikiem), czy też – jak argumentowała skarżąca – wymagania te są niższe.
Sąd w pierwszej kolejności zwrócił uwagę na istotną zmianę stanu prawnego, która nastąpiła w trakcie trwania postępowania administracyjnego. Przepisy art. 87a ust. 1 u.p.f. zostały znowelizowane ustawą z 17 sierpnia 2023 r., która weszła w życie 1 listopada 2023 r.. Celem tej zmiany, jak zauważył sąd, było „zmniejszenie wymagań w zakresie minimalnych norm zatrudnienia obowiązujących w aptekach szpitalnych i działach farmacji szpitalnej”.
– Wprowadzone rozwiązania zmodyfikowały wcześniejsze regulacje prawne, które ustanawiały zdaniem ustawodawcy nadmiarowe wymagania dotyczące zatrudnienia farmaceutów w podmiotach wykonujących działalność leczniczą nieobejmującą farmakoterapii lub obejmującą ją w ograniczonym zakresie (druk sejmowy nr 3408) – czytamy w uzasadnieniu.
Normy zatrudnienia farmaceutów w szpitalach po nowelizacji
Zastosowanie nowych przepisów miało kluczowe znaczenie, ponieważ organ odwoławczy (GIF) zobowiązany był orzekać według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania swojej decyzji, a nie decyzji organu pierwszej instancji.
Mgr.farm przypomina, że przed zmianą w aptece szpitalnej należało zapewnić minimum jeden etat kierownika oraz jeden etat farmaceuty na każde rozpoczęte 100 łóżek. Natomiast w dziale farmacji szpitalnej co najmniej jeden etat farmaceuty na każde rozpoczęte 50 łóżek.
Po zmianach minimalne normy zatrudnienia farmaceutów w szpitalach w Polsce wymagają zapewnienia równoważnika „co najmniej 1 etatu w pełnym wymiarze godzin co najmniej jednego farmaceuty na każde 100 łóżek lub stanowisk dializacyjnych zgłoszonych w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą”.
„Każde 100 łóżek”. Błąd w obliczeniach
Najważniejszy wniosek płynący z wyroku dotyczy literalnej wykładni pojęcia „każde 100 łóżek”. Przed nowelizacją interpretacje często skłaniały się ku uznawaniu każdej „rozpoczętej” setki łóżek za podstawę do zwiększenia etatu. Nowe brzmienie art. 87a ust. 1 pkt 1 lit. b) u.p.f. mówi jednak o zapewnieniu: „równoważnika co najmniej 1 etatu w pełnym wymiarze godzin co najmniej jednego farmaceuty na każde 100 łóżek lub stanowisk dializacyjnych zgłoszonych w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą”.
Sąd wskazał na fundamentalny błąd GIF w obliczeniach. Choć organ ustalił, że spółka posiada 229 łóżek (według stanu na kwiecień 2025 r.), nakazał zatrudnienie aż trzech farmaceutów dodatkowych. WSA uznał, że GIF się myli.
– Skoro bowiem nie jest sporne, że w zaktualizowanym brzmieniu art. 87a ust. 1 pkt 1 lit. b) u.p.f., dla ustalenia liczby farmaceutów, których należy zatrudnić w aptece szpitalnej na etaty w pełnym wymiarze godzin przyjmuje się każde pełne 100 łóżek lub stanowisk dializacyjnych, a nie każde rozpoczęte – jak to było przed nowelizacją – to z niezrozumiałych względów główny inspektor nakazał spółce zapewnić (poza jednym etatem w pełnym wymiarze godzin kierownika apteki) minimalną normę zatrudnienia w wymiarze równoważnika trzech etatów […] Taki nakaz byłby uzasadniony jedynie wówczas, gdyby skarżąca zgłosiła do rejestru […] łączną liczbę co najmniej 300 łóżek/stanowisk dializacyjnych – uznał sąd.
W praktyce oznacza to, że przy 229 łóżkach wymóg wynosi: jeden etat kierownika + dwa etaty farmaceutów (łącznie trzy etaty), a nie cztery, jak domagał się organ – wyjaśnia portal Mgr.farm.
Jednocześnie sąd potwierdził, że funkcja kierownika apteki musi być sprawowana na odrębnym etacie i nie może być wliczana do minimalnej liczby etatów wymaganych ze względu na liczbę łóżek.
Przeczytaj także: „Farmaceuta jako game changer systemu ochrony zdrowia” i „Pilotaż antykoncepcji awaryjnej przedłużony”.
