Jak mówić, by leczyć?

Projekt „Od zrozumienia do adherencji. Wpływ kompetencji zdrowotnych i prostego języka na to, jak pacjenci rozumieją i stosują zalecenia” otrzymała dofinansowanie od ministra nauki w ramach programu „Nauka dla Rozwoju Społeczeństwa”.

Lepsza komunikacja, skuteczniejsze leczenie

– W Polsce nie ma dotąd badań empirycznych opisujących poziom kompetencji zdrowotnych pacjentów oraz ich wpływ na ocenę komunikacji z lekarzami i pielęgniarkami, zaufanie do personelu, a przede wszystkim na gotowość do przestrzegania zaleceń, czyli adherencję – tłumaczy dr hab. n. o zdr. Antonina Doroszewska, kierownik Studium Komunikacji Medycznej WUM i szefowa projektu.

– Brak adherencji stanowi ogromne wyzwanie zarówno dla całego systemu opieki zdrowotnej, jak i z punktu widzenia jakości życia samych chorych – dodaje.

Antonina Doroszewska podkreśla, że w Polsce brakuje również analiz ukazujących znaczenie prostego języka w komunikacji pisanej z pacjentami. Nie opracowano dotąd wytycznych środowiska medycznego, które wskazywałyby, jak dostosowywać przekaz do osób o różnym poziomie wiedzy.

Badanie naukowców z WUM ma dać przychodniom i szpitalom gotowe rozwiązania, jak komunikować się z pacjentami jasno i skutecznie. Jego efektem będą m.in. materiały edukacyjne, filmy instruktażowe oraz zbiór dobrych praktyk wspierających tworzenie zrozumiałego przekazu. Przełoży się to bezpośrednio na poprawę jakości opieki oraz ograniczenie nierówności zdrowotnych.

Na czym będzie polegało badanie?

Przedsięwzięcie obejmuje pięć wzajemnie uzupełniających się etapów:

• ocena kompetencji pacjentów – analiza poziomu wiedzy zdrowotnej pacjentów, ich doświadczeń z wizyt w POZ oraz stopnia stosowania się do zaleceń,
• badanie praktyk personelu – rozpoznanie metod komunikacji stosowanych przez lekarzy i pielęgniarki w pracy z osobami o różnym stopniu świadomości medycznej,
• analiza materiałów pisanych – ocena treści informacyjnych kierowanych do pacjentów pod kątem zasad prostego języka,
• weryfikacja przydatności – ocena opracowanych materiałów bezpośrednio przez odbiorców,
• walidacja narzędzi – opracowanie polskiej wersji kwestionariusza dotyczącego współdecydowania o leczeniu (zgodnie z modelem shared decision making).
  

– Będzie to pierwsze badanie empiryczne łączące kompetencje zdrowotne pacjentów i zasady prostego języka z jakością opieki oraz komunikacją personelu z pacjentami – wyjaśnia dr hab. n. o zdr. Antonina Doroszewska.

Interdyscyplinarny zespół

– Od lat w Studium Komunikacji Medycznej WUM wskazujemy na potrzebę interdyscyplinarnego ujęcia komunikacji w medycynie. Przekłada się to zarówno na założenia projektu, jak i skład zespołu badawczego – dodaje Antonina Doroszewska.

W inicjatywę zaangażowali się badacze z WUM i innych uczelni medycznych w Polsce, a także przedstawiciele Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej. W skład grupy wejdą lekarze, socjologowie, psychologowie, językoznawcy, eksperci ds. komunikacji medycznej oraz specjaliści zdrowia publicznego.

Pacjent zapomina (lub nie dożywa), a rejestracja nie odpowiadaMinisterialne dane, które podaje „Menedżer Zdrowia”, obnażają prawdę o liczbie nieodwołanych wizyt u lekarzy. Winne jednak są nie tylko nawyki chorego, ale też system – pacjent nie może dodzwonić się do placówek medycznych, a w skrajnych przypadkach nie dożywa umówionych terminów.

Przeczytaj także: „Uniwersyteckie Centrum Kliniczne WUM z certyfikatem akredytacyjnym ministra zdrowia”, „Nowa dyrektor Szpitala Klinicznego im. ks. Anny Mazowieckiej” i „Odbieranie co czwartego połączenia to za mało”