Będzie ogólnokrajowy program badań przesiewowych raka płuc

Kierownictwo Ministerstwa Zdrowia przychyla się do apeli środowiska pacjenckiego i lekarskiego o wprowadzenie nowoczesnej diagnostyki raka płuc – niskodawkowej tomografii komputerowej (NDTK).

NDTK pozwoli zwiększyć wykrywalność nowotworu płuc na wczesnym etapie. Od 1 lipca 2026 r. jest już ono finansowane z budżetu NFZ. Nowe przepisy umożliwią uruchomienie w przyszłości ogólnokrajowego programu badań przesiewowego raka płuc z użyciem nowoczesnych metod – informuje o tym Prawo.pl.

Choroba przez długi czas nie mieć wyraźnych objawów

Każdego roku w kraju mamy od 20 do 25 tys. nowych zachorowań na raka płuca, a choroba odpowiada za ok. 22 proc. wszystkich zgonów onkologicznych w kraju. Pięcioletnie przeżycie to 13–22 proc. Niestety, u niemal 50 proc. pacjentów choroba wykrywana jest w stadium przerzutowym, co dramatycznie zmniejsza szanse na wyleczenie.

Tak zwiększamy ryzyko zachorowania na rakaNaukowcy wykryli istotny związek pomiędzy długotrwałym siedzeniem bez przerw a wyższym ryzykiem rozwoju różnych rodzajów nowotworów. Dotyczy to w szczególności chorób onkologicznych powiązanych z otyłością (takich jak rak przełyku, wątroby, nerek, trzustki, jelita grubego, piersi, jajnika czy tarczycy) oraz cukrzycą typu 2.

Głównym czynnikiem ryzyka (odpowiadającym za 80-90 proc. przypadków) jest palenie papierosów, ale także bierne wdychanie dymu tytoniowego. Cześć zachorowań jest efektem długoletniej pracy w pyle i wdychania azbestu, arsenu, chromu, niklu lub spalin silnikowych. Znaczenie ma też przewlekłe wdychanie smogu i pyłów zawieszonych czy predyspozycje genetyczne, czyli występowanie raka płuc w rodzinie oraz przebyte choroby, na przykład POChP – przewlekła obturacyjna choroba płuc).

Co istotne, choroba przez długi czas może rozwijać się bez wyraźnych objawów. Co prawda, ostatnie lata przyniosły pacjentom z niedrobnokomórkowym rakiem płuca dużą zmianę w leczeniu w oparciu o spersonalizowaną terapię, jednak warunkiem powodzenia leczenia jest wczesna diagnoza, a jednym z najnowocześniejszych narzędzi jest niskodawkowa tomografia komputerowa (NDTK).

Nowotwór? Co piąty z nas wierzy w skuteczność suplementówZgodnie z deklaracjami Polacy boją się nowotworów i znają podstawowe czynniki ryzyka, jednak wiedza ta rzadko przekłada się na konkretne działania profilaktyczne. Co piąty z nas wierzy w ochronne działanie suplementów diety przeciw nowotworom.

Jest to badanie obrazowe klatki piersiowej o obniżonej dawce promieniowania, zapewniające wysoką rozdzielczość. To kluczowe narzędzie profilaktyki onkologicznej, które pozwala wykryć bezobjawowego raka płuca na najwcześniejszym, wyleczalnym etapie. Dzięki niemu możemy zobaczyć nawet kilkumilimetrowe guzki, których nie dostrzeżemy w zwykłym RTG klatki piersiowej. NDTK ma też 20-krotnie mniejszą dawkę promieniowania niż tradycyjna tomografia. Pozwala to na bezpieczne powtarzanie badania w ramach cyklicznych kontroli.

Jak argumentuje resort zdrowia, nowe regulacje są potrzebne, aby stworzyć podstawy prawne do uruchomienia ogólnokrajowego programu badań przesiewowych. Od lipca NFZ może zawierać umowy z placówkami medycznymi według jednolitych zasad.

Przeczytaj także: „Tego najbardziej potrzebują pacjenci onkologiczni” i „Nowe taryfy w pulmonologii – kompleksowe zmiany, jakich jeszcze nie było”.