To przestępstwo, a nie błąd medyczny

– Wyrok bezwzględnego więzienia dla trzech lekarzy skazanych w związku ze śmiercią ciężarnej pacjentki z Pszczyny mieści się w dolnych granicach ustawowego zagrożenia karą i – w świetle doniesień medialnych – jest prawnie dopuszczalny – oceniła dr Sabrina Mana-Walasek, adwokat i doktor nauk prawnych, specjalizująca się w prawie karnym.

We wtorek 3 marca Sąd Okręgowy w Katowicach orzekł wobec trzech lekarzy kary od roku do półtora roku bezwzględnego pozbawienia wolności oraz kilkuletnie zakazy wykonywania zawodu. Sprawa dotyczy śmierci ciężarnej pacjentki w 2021 r. w szpitalu w Pszczynie.

Proces toczył się z wyłączeniem jawności, a uzasadnienie wyroku nie zostało publicznie przedstawione.

Zaostrzony wyrok i kary bezwzględnego więzienia dla lekarzy Lekarze oskarżeni w związku ze śmiercią ciężarnej Izabeli, do której doszło w 2021 r. w szpitalu w Pszczynie, zostali uznani za winnych. Sąd nałożył na nich kary bezwzględnego więzienia – od roku do półtora roku – oraz kilkuletnie zakazy wykonywania zawodu. Obrona zapowiedziała kasację do Sądu Najwyższego.

Błąd medyczny sam w sobie nie przesądza o odpowiedzialności karnej

– Bazując na przekazach medialnych, można mówić o wypełnieniu znamion przestępstw polegających na narażeniu pacjentki na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, a w przypadku jednego z lekarzy – o nieumyślnym spowodowaniu śmierci. To nie jest wyłącznie „błąd medyczny” – powiedziała dr Mana-Walasek.

Jak podkreśliła, w debacie publicznej często myli się pojęcie błędu medycznego z przestępstwem.

– Błąd medyczny sam w sobie nie przesądza o odpowiedzialności karnej. Aby mówić o przestępstwie, muszą zostać spełnione określone znamiona, w tym naruszenie zasad należytej staranności i zawinienie. Jeżeli sąd uznał, że do niego doszło, to oznacza, że stwierdził spełnienie tych przesłanek – wskazała.

Nadrzędną wartością jest życie i zdrowie pacjenta

Zdaniem prawniczki w świetle obowiązujących przepisów nie ma wątpliwości, że w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia pacjentki nadrzędną wartością jest jej życie i zdrowie. – W tym zakresie przepisy są jasne – zaznaczyła.

Dr Mana-Walasek zwróciła uwagę, że ustawowe zagrożenie karą za nieumyślne spowodowanie śmierci wynosi do pięciu lat pozbawienia wolności, podobnie jak w przypadku narażenia osoby, wobec której sprawca ma obowiązek opieki.

– Orzeczone kary nie są karami maksymalnymi. Mówimy o dolnych granicach ustawowego zagrożenia. W tym kontekście trudno uznać je za szczególnie surowe – oceniła.

Wyjaśniła również, że sąd drugiej instancji mógł zaostrzyć wyrok wobec jednego z lekarzy, ponieważ apelację wniosła także prokuratura.

Potrzebna nie kara, ale system analizy błędów medycznych– Wszyscy mówimy o tym, na ile lat skazano lekarzy. Tymczasem powinniśmy rozmawiać na temat tego, co zrobić, żeby nigdy więcej taka sytuacja się nie powtórzyła – wskazał rzecznik NIL Jakub Kosikowski. Podkreślił, że zamiast koncentrować się na wymiarze kary dla lekarzy, państwo powinno stworzyć system analizowania błędów medycznych.

Odpowiedzialność karna nie zależy od zawodu sprawcy

Pytana, czy w interesie publicznym jest osadzanie lekarzy, których wykształcenie kosztowało państwo znaczne środki, dr Walasek podkreśliła, że odpowiedzialność karna nie zależy od zawodu sprawcy.

– Jeżeli sąd uznał, że zostało popełnione przestępstwo, to w interesie publicznym jest reakcja wymiaru sprawiedliwości. Niezależnie od tego, czy sprawcą jest lekarz, prawnik czy przedstawiciel innego zawodu. Przepisy obowiązują wszystkich jednakowo – zaznaczyła.

Dodała, że konsekwencją wyroku jest wyeliminowanie skazanych lekarzy z systemu ochrony zdrowia, ale nie jest to „wina systemu wymiaru sprawiedliwości, lecz konsekwencja popełnionego czynu”.

Sprawa wykraczała poza kwestie czysto medyczne

– Z doniesień wynika, że problem dotyczył także interpretacji przepisów i obaw przed odpowiedzialnością. To nie jest klasyczny błąd wynikający z niewiedzy medycznej, lecz zaniechanie działania w sytuacji, gdy należało ratować życie – powiedziała.

Jak podkreśliła, w świetle prawa życie i zdrowie kobiety ciężarnej mają pierwszeństwo w sytuacji zagrożenia. – Jeżeli dochodzi do śmierci pacjentki, wymiar sprawiedliwości ma obowiązek zareagować. Tego oczekuje również społeczne poczucie sprawiedliwości – podsumowała.