Dlaczego prezydent skierował „Lex szarlatan” do Trybunału Konstytucyjnego? ►

Prof. Piotr Czauderna, przewodniczący Rady do spraw Ochrony Zdrowia przy Prezydencie Rzeczypospolitej Polskiej, mówił o zarzutach, że „Lex szarlatan” może ograniczać swobodę wymiany myśli naukowej, wolność poglądów i prowadzenie badań. Było też o wątpliwościach dotyczących przyznania zbyt dużych kompetencji Rzecznikowi Praw Pacjenta.

Karol Nawrocki podjął decyzję w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, czyli nowych przepisów, które mają skuteczniej przeciwdziałać niebezpiecznym praktykom pseudoleczniczym oraz rozszerzyć kompetencje urzędu dbającego o interesy chorych.

20 sierpnia prezydent zdecydował o skierowaniu regulacji do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej – informowaliśmy o tym w tekście „«Lex szarlatan» do Trybunału Konstytucyjnego”.

Dlaczego?

Fragment konferencji poniżej.

Wideo pochodzi ze strony internetowej: www.prezydent.pl/125088.

Tego samego dnia powody tej decyzji wyjaśniał podczas konferencji prasowej w Pałacu Prezydenckim prof. Piotr Czauderna, chirurg i przewodniczący Rady do spraw Ochrony Zdrowia przy Prezydencie Rzeczypospolitej Polskiej.

Przewodniczący wyjaśnił, że akt prawny poddano szczegółowej analizie, a opinie w samej radzie również były podzielone.

Pochwalił jednak samą intencję projektodawców.

– Niewątpliwie cel ustawy jest szczytny i godny poparcia. Chodziło o zapewnienie Polakom bezpieczeństwa i ochronę przed niezalegalizowanymi terapiami czy praktykami pseudomedycznymi prowadzonymi przez osoby nieuprawnione, co stwarza ryzyko przerwania leczenia i grozi poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi – mówił.

Przechodząc do oceny konkretnych zapisów, prof. Piotr Czauderna zwrócił uwagę, że ustawa dzieli się na dwa główne obszary.

O ile do segmentu zapobiegającego szarlatanerii i praktykom szkodzącym pacjentom nie było większych zastrzeżeń, o tyle część dotycząca dezinformacji medycznej wywołała obawy ze względu na nieprecyzyjne sformułowania.

– Padły zarzuty, że przepisy te mogą ograniczać swobodę wymiany myśli naukowej, wolność poglądów i prowadzenie badań – poinformował chirurg.

Kto jest w radzie?

Lista członków Rady do spraw Ochrony Zdrowia przy Prezydencie Rzeczypospolitej Polskiej znajduje się na stronie internetowej: www.prezydent.pl/rada-zdrowia.

Na koniec prof. Piotr Czauderna odniósł się do kwestii nadmiernej koncentracji władzy.

Podkreślił, że duże wątpliwości wzbudziło przyznanie szerokich kompetencji Rzecznikowi Praw Pacjenta, który zgodnie z nowelizacją stawałby się jednocześnie oskarżycielem, ekspertem i sędzią.

Głównym zastrzeżeniem prawnym był fakt, że urząd ten uzyskałby uprawnienia do wydawania arbitralnych decyzji administracyjnych – w tym blokowania stron internetowych czy nakładania dotkliwych kar finansowych – z rygorem natychmiastowej wykonalności i bez uprzedniej kontroli sądowej.

Zdaniem prof. Czauderny orzekanie o winie w demokratycznym państwie prawa powinno należeć wyłącznie do niezawisłych sądów na podstawie śledztwa prokuratorskiego, a nie do jednoosobowych organów administracji.

– W europejskich porządkach prawnych nie stosuje się rozwiązań skupiających tak dużą władzę w rękach jednego urzędu – podsumował przewodniczący Rady do spraw Ochrony Zdrowia przy Prezydencie Rzeczypospolitej Polskiej.

O przepisach skierowanych do Trybunału Konstytucyjnego

Przygotowany przez resort zdrowia we współpracy z Rzecznikiem Praw Pacjenta rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta zakłada, że RPP będzie mógł wydawać ostrzeżenia publiczne, jeśli strona postępowania dopuści się praktyk zagrażających pacjentom. Organ ten zyska również prawo do wydawania decyzji tymczasowych, nakazujących natychmiastowe zaprzestanie określonych działań lub zaniechań jeszcze przed zakończeniem pełnej procedury.

Dodatkowo Rzecznik Praw Pacjenta otrzyma uprawnienie do żądania wszczęcia oraz uczestnictwa w postępowaniach cywilnych dotyczących praw pacjenta – na zasadach analogicznych do tych, które przysługują prokuratorowi.

Akt prawny reguluje ponadto kwestie ziołolecznictwa. Chodzi o wyraźne oddzielenie legalnej, bezpiecznej i stosowanej od wieków fitoterapii (często wspierającej medycynę konwencjonalną) od niebezpiecznego znachorstwa. Po wejściu przepisów w życie żaden podmiot nie będzie mógł udzielać świadczeń zdrowotnych bez oficjalnego wpisu do Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą.

Ministerstwo Zdrowia w porozumieniu z Rzecznikiem Praw Pacjenta przewidziało także surowe sankcje finansowe. Za naruszenie zbiorowych praw pacjentów grozić będzie kara do 1 mln zł, natomiast za brak współpracy z RPP – do 100 tys. zł. Kary te znajdą zastosowanie również w sytuacjach, gdy dana działalność zostanie formalnie zakończona tuż przed wydaniem decyzji.

Prezydent i jego ustawa

20 sierpnia Karol Nawrocki zapowiedział wniesienie własnej inicjatywy legislacyjnej, która ma w sposób precyzyjny i bezpieczny dla systemu prawnego uderzyć w nieuczciwe praktyki. Tego samego dnia projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta pojawił się na stronie internetowej Sejmu w zakładce „Wniesione projekty ustaw” – informowaliśmy o tym w tekście „Karol Nawrocki i jego ustawa”.