Jak szybko i bezpiecznie ewakuować szpital?

Załóżmy, że szpital został zaatakowany przez wojska wrogiego państwa. Co wtedy?

Krzysztof Zając: Konsekwencją takiego zdarzenia, ale także pożarów, powodzi i ataków terrorystycznych, jest ewakuacja szpitala, o której decyduje dyrektor, będący zazwyczaj zarządcą placówki. Standardowo w pierwszej fazie prowadzona jest do innej strefy pożarowej na tej samej kondygnacji obiektu. Kiedy sytuacja jest poważniejsza i konieczne staje się opuszczenie budynku, przemieszczenie się do schronienia tymczasowego lub schronu, zwykle zaczynają się kłopoty – trzeba transportować pacjentów między kondygnacjami, a to niemal niemożliwe do przeprowadzenia szybko i sprawnie jedynie za pomocą wind zwykłych lub ratowniczych, tak zwanych dźwigów dla ekip ratowniczych, a takie są w budynku. Wówczas ewakuacja jest długotrwała i trudna dla pracowników szpitala – bo na początku akcji to oni ewakuują pacjentów.

A co, jeśli w szpitalu byłyby produkty EnSafe.One?

K.Z.: Wtedy personel szpitala mógłby przy użyciu naszego sprzętu – na przykład krzeseł ewakuacyjnych, materaców ewakuacyjnych, prześcieradeł ewakuacyjnych i noszaków ewakuacyjnych – bezpiecznie i szybko przenieść chorego, komfortowo, bez krępujących sytuacji, z zachowaniem poczucia godności i szacunku dla pacjentów. Jest to możliwe także na schodach i nie wymaga ogromnej siły. Z naszych produktów można korzystać w wąskich korytarzach i przejściach, w obiektach wybudowanych wiele lat temu oraz nowoczesnych. Ograniczamy przy tym ryzyko wystąpienia obrażeń, jakich pacjenci mogą doznać w wyniku ewakuacji. Krzesła ewakuacyjne, materace ewakuacyjne, prześcieradła ewakuacyjne i noszaki ewakuacyjne to ważne części wyposażenia szpitali, które moim zdaniem po winny być w każdej lecznicy. Strażacy takim sprzętem nie dysponują, a to dzięki niemu możliwa jest szybka i bezpieczna ewakuacja. To ważne szczególnie w kontekście tego, że obowiązek ewakuacji spoczywa na zarządcach budynków lub faktycznie nim zarządzających – na przykład na dyrektorach.

Andrzej Migas: To jeden z mitów – to nie straż pożarna jest odpowiedzialna za ewakuację, ale zarządzający obiektem, nawet w sytuacji zagrożenia militarnego. Niestety, część dyrektorów w ogóle nie zdaje sobie z tego sprawy.

K.Z.: Mówił pan o ataku militarnym, a w takim przypadku liczą się sekundy. Nie możemy mieć problemów z przenoszeniem pacjentów, schody nie mogą być przeszkodą nie do przejścia, zbyt ciężki chory nie może spowalniać transportu – każda taka sytuacja to poważne zagrożenie życia i zdrowia, na przykład z powodu możliwego ostrzału. Odpowiadając wprost – bez naszego sprzętu czas ewakuacji będzie znacznie dłuższy.

O ile?

K.Z.: To zależy od liczby pacjentów i wielkości szpitala, ale z testów – opisanych w mojej rozprawie doktorskiej „Metodyka oceny jakości krzeseł ewakuacyjnych zapewniających bezpieczeństwo ich użytkowania” obronionej na Politechnice Poznańskiej – wynika, że kilkakrotnie więcej czasu potrzeba w przypadku, kiedy nie ma takiego sprzętu.

A.M.: Ewakuacja z definicji to zorganizowane i szybkie przemieszczanie ludzi i mienia z obszaru bezpośredniego lub potencjalnego zagrożenia do bezpiecznego. Inaczej mówiąc, chodzi o to, aby w jak najkrótszym czasie od ogłoszenia alarmu opuścić zagrożone miejsce. Dlatego tak ważne jest korzystanie z naszego sprzętu – to przyspiesza pomoc, szczególnie w szpitalach, gdzie są też osoby starsze, gorzej poruszające się lub w ogóle unieruchomione, pacjenci po zabiegach i operacjach, podłączeni do specjalistycznej aparatury medycznej. Z naszych szacunków i doświadczenia wynika, że ludzi z ograniczeniami mobilności w szpitalach może być około 50 proc. lub więcej.

K.Z.: Szpitale to nie urzędy, z których pracownicy sami sprawnie wychodzą, więc ewakuacje są łatwiejsze, co jednak nie oznacza, że łatwe do przeprowadzenia. Wiemy o tym, bo wiele lat byliśmy zawodowymi strażakami – oficerami Państwowej Straży Pożarnej. Jesteśmy absolwentami Akademii Pożarniczej w Warszawie. Bycie strażakiem to nie tylko zawód, ale przede wszystkim misja. Napatrzyliśmy się przez lata na wiele ludzkich dramatów i zdaliśmy sobie sprawę z tego, że jest wiele niedociągnięć, jeśli chodzi o ewakuację chorych ze szpitali, osób z ograniczoną mobilnością.

A.M.: Mając tak duże doświadczenie, postanowiliśmy założyć spółkę. Przeanalizowaliśmy rynek i okazało się, że w Polsce jest bardzo dużo firm sprzedających chińskie produkty słabej jakości, brakuje natomiast wysokiej jakości polskiego sprzętu mającego stałe zaplecze serwisowe.

K.Z.: Przez wiele lat ratowaliśmy ludzkie życie w akcjach ratunkowych, dziś staramy się to robić, proponując pomoc między innymi zarządzającym szpitalami. Wszyscy, którzy chcą ją otrzymać, mogą się z nami kontaktować telefonicznie, dzwoniąc pod numer 539 148 238, lub wysyłając wiadomość elektroniczną na adres: weronika.spyrka@ensafe.one.

Dyrektor zadzwoni i co wtedy?

K.Z.: W skrócie – po pierwsze, usłyszy od nas, aby sprawdził, czy dla jego placówki zostały opracowane szczegółowe procedury ewakuacji. Jeśli nie wie, jak to zrobić, to podpowiemy, pomożemy je przygotować. Po drugie, spytamy o posiadany sprzęt wskazany w procedurach do ewakuacji. Jeśli ma, to bardzo dobrze. Jeśli nie, przedstawimy atrakcyjną ofertę. Po trzecie, porozmawiamy o tym, czy i kiedy ostatnio przeprowadzono praktyczne sprawdzenie organizacji oraz warunków ewakuacji, które zgodnie z przepisami musi odbywać się co najmniej co dwa lata. Wyjaśnimy, dlaczego to ważne. Pomożemy je zorganizować. Po czwarte, zaproponujemy szkolenie dla personelu. 

Andrzej Migas i Krzysztof Zając

Wywiad opublikowano w „Menedżerze Zdrowia” 1/2026.

Przeczytaj także: „Prawie 33 mln zł na szkolenie kadr medycznych na wypadek wojny” i „A gdyby wojna – opisujemy procedury”.